సాహిత్య ప్రస్థానం

మార్చి 2019

సాహిత్య ప్రస్థానం మార్చి 2019

ఈ సంచికలో ...

కథలు

తిక్క బాపనయ్య - హెచ్చార్కె

గమనం - రాచపూటి రమేష్‌
అడవి పంది
- ఆర్‌.సి.కె. కృష్ణంరాజు

తిక్క బాపనయ్య

కథ

    - హెచ్చార్కె

సుబ్బరాయుడు తిక్క బాపనయ్య నెత్తి పగులగొట్టి సంపినాడంట.

ఆయాల మాపడ్దాం నేను బడి నుంచి ఇంటికొచ్చే తాలకు వూరంతా గోల గోల.

మా వూల్లో కూనీలు గీనీలు జరగవు. ఫ్యాక్షన్లనేటివి సినిమాలల్ల సూసినాం గాని మాకయేం తెలవు. బయటికి తెల్సే ఖూనీలైతే మా వూల్లో అస్సలు జరగవు. జనం బజారున పడి తన్నుకోడం శాన తక్కువ. ఎప్పుడన్నా దొంగతనాలు జరుగుతుంటాయి. అయి గుడ్క యా సిన్నాపురం పిల్లోల్లో రేత్రి పొలాల మింద పడి కాతకొచ్చిన జొన్న కంకులు కోస్కపోతె, బుడ్డల కట్టె పీక్కపోతె... దొంగలను మా వూరి సావిడి కాడికి పట్టుకొచ్చెటోల్లు... అగో అట్టాంటియే మాకు పెద్ద పంచాతీలు.

దళిత స్త్రీవాద కథల భాష - సంస్కృతి

పరిశీలన

- ఆచార్య మూలె విజయలక్ష్మి - 9966138779

మాజం - సాహిత్యం - భాష ఒక దానితో ఒకటి ముడిపడి వున్న అంశాలు. ఒక సమాజ సంస్కృతి సంబంధి పదజాలం భాషలో ఇమిడి వుంటుంది. ఒక భాషలోని పదజాలం, జాతీయాలు, సామెతల్లో ఆ భాషా సమాజ సంస్కృతి నిబిడీకృతమై ఉండడం వల్ల భాష  సంస్కృతి వాహకంగా పని చేస్తుంది.

గమనం

కథ

- రాచపూటి రమేష్‌  -9866727042

నారాయణ సీట్లో సర్దుకొని కూర్చున్నాడు. ట్రైను చీకటిని చీల్చుకొని వేగంగా వెళుతోంది. ఏ స్టేషను దాటి వెళుతోందో తెలియడం లేదు. రాత్రిపూట చిన్న  చిన్న స్టేషన్లలోని మసక వెలుతురు బోర్డులను పరిశీలనగా చూడ్డానికి వీలు లేకుండా చేస్తోంది.

కార్నర్‌ సీట్లో వున్నవాడు విండోకున్న అద్దాన్ని కొద్దిగా తెరవడంతో చలిగాలి రివ్వున లోనికి దూసుకొచ్చింది. అసలే జలుబూ, జ్వరంతో బాధపడుతున్న నారాయణకు దగ్గు తెర ముంచుకొచ్చింది. అద్దాన్ని మూసెయ్యమంటే విండో సీట్లో కూర్చున్న కుర్రాడు మూసి మళ్లీ మూసి, మళ్లీ మళ్లీ తెరుస్తూ వున్నాడు.

ప్రపంచీకరణపై నిరసన కెరటాలు

విశ్లేషణ

- వొరప్రసాద్‌

  ప్రపంచ ధనవంతుల జాబితాలు ప్రసార మాధ్యమాల్లో ముందుపీఠిన కనపడుతుంటాయి. ప్రపంచీకరణ విధానాలు మనదేశంలో అమలు చేయడం ప్రారంభమైన తర్వాత  ఈ జాబితాలు మనకు బాగా పరిచయమయ్యాయి. విశ్వసుందరి అందాల పోటీల్లో మన దేశానికి చోటు దక్కడం ప్రపంచీకరణ కంటే ముందు మనం ఎప్పుడూ చూడనిది. నేడు ప్రతీరోజూ ఎక్కడో ఒకచోట మనకు వినపడుతున్న రైతుల, చదువుకునే పసివాళ్ళ ఆత్మహత్యలు వంటివి కూడా గతంలో ప్రపంచీకరణ కంటే ముందు లేవు. ఈ ప్రపంచీకరణ కాలంలోనే మనం ఈ దృశ్యాల్ని తరచూ చూస్తున్నాం.

అడవి పంది

కథ

ఆర్‌.సి. కృష్ణస్వామి రాజు - 9393662821

''ఓరేయ్‌, పీతాంబరా! నరసింహా !! మూలకోనకాడ మన శెనగతోటల్లో అడవి పందులు పడినాయంట. పోదాం పదండిరా'' అని కమలక్క రచ్చబండ కాడ నిలబడుకొని అరస్తావుంది. శుక్లపక్ష పౌర్ణమి - ఆకాశంలోని చంద్రుడు తెలుపురంగులో మిలిమిల మెరుస్తున్నాడు. పున్నమి వెన్నెల ఊరు ఊరంతా తెల్లరంగుతో అలికినట్లు వుంది. కడుపులో గుడగుడగా వుండాదని నల్ల రంగన్న పీతాంబరుడు, నరసింహుడు అమ్మ అరువులకి పరుగులు తీసినారు. గబగబ ఇంట్లోకి పోయినారు. ఈటె, కత్తి, కొడవలి, గొడ్డలి, దోటి, గడ్డపారలు ఎత్తుకొని వీధిలోకి వచ్చినారు.

నేనే...పంజరం!

కవిత

 -  భండారు విజయ - 8801910908

నంత కాలగమనంలో
ప్రతి రోజూ..నేను
తెల్సీ తెలియకుండానో
అన్యమనస్కంగానో
నిరంతరంగా...నన్ను నేను
ఇరువై నాలుగు గంటలతో
జార విడిచేసుకుంటాను

సామాజిక సమతుల్యతకు ఆలంబన

నచ్చిన రచన

- వై.హెచ్‌.కె.మోహన్‌రావు - 9440154114

ప్రఖ్యాత చలన చిత్ర గీతరచయిత సిరివెన్నెల సీతారామశాస్త్రి డాక్టర్‌ నాగభైరవ అవార్డు స్వీకరణ అనంతరం చేసిన స్పందనా పూర్వక ప్రసంగం ఉత్తుంగ తరంగంలా సాగింది.

కనిపించని సంకెళ్ళు

కవిత

- బి. హేమమాలిని

రతరాల భావ దాస్యమనే
బానిసత్వపు పెనుచీకటి
సంకెలలు తొలగేదెప్పటికి?
సామాజిక శక్తులు వేసిన
ముందరికాళ్ల బంధనాలను

మొండిపట్టు

కవిత

హిందీ మూలం : స్వాతి ఠాకూర్‌
అనువాదం : డా|| వెన్నా వల్లభరావు

లోపల ఒక మొండిపట్టు
వాళ్ళ ఆలోచనాధోరణిని మార్చాలని
పుట్టుకతోనే వాళ్ళ మెదళ్ళలో నాటే
స్త్రీ అంటే కేవలం
ఒక భార్య, ఒక తల్లి అనే భావాల నుంచి

కవితలు - ఆ కొన్ని క్షణాల కోసం, ప్రజాస్వామ్యం, తాయిలాలు, అలికిడి, ఎన్నికల కాలం, ఉదయించాలి ఓ అక్షర సూర్యుడు

కవితలు

ఆ కొన్ని క్షణాల కోసం - పద్మావతి రాంభక్త
ప్రజాస్వామ్యం -
మోకా రత్నరాజు
తాయిలాలు -
బీవీవీ సత్యనారాయణ
అలికిడి -
స్వప్న మేకల
ఎ న్ని క ల  కా లం -
జానూ సురేష్‌
ఉదయించాలి ఓ అక్షర సూర్యుడు -
మూని వెంకటా చలపతి