స్త్రీవాద తాత్విక ఆలోచనలలో నేర్చుకోవలసింది ఎంతో ఉందనిపించింది

ఓల్గా

ఇంటర్వ్యూ:  గనారా
సాహిత్యం పట్ల ఆసక్తి ఎలా కలిగింది?
నాకు ఊహ తెలిసేనాటికే నా చుట్టూ పుస్తకాలు, పత్రికలు, వార్తా పత్రికలూ ఆకర్షణీయంగా ఉండేవి. మా నాన్న వాటిని సీరియస్‌గా చదువుతుండేవాడు. మా అమ్మ తన పనులు ముగించుకుని పుస్తకపఠనంలో మునిగేది. నాకంటే నాలుగేళ్ళు పెద్దదైన మా అక్కయ్య వేళ్ళనంటిపెట్టుకుని ఎప్పుడూ ఏదో పుస్తకం ఉండేది.
పుస్తకాలు చాలా విలువైనవనే ఆలోచన చిన్నతనంలో  కలగటం, ఆ పుస్తకాలలో ఎక్కువ భాగం సోవియట్‌ యూనియన్‌ నుంచి వెలువడిన అనువాద పుస్తకాలు - టాల్‌స్టాయ్‌, గోర్కి, గొగోల్‌, తుల్గనీవ్‌ వంటివారివై వుండటం, తెలుగు పుస్తకాలు కూడా శ్రీశ్రీ, చలం, కొ.కు. వంటి వారివై వుండటంతో నాకు చిన్నతనంలోనే మంచి సాహిత్యపు రుచి తెలిసింది. ఆ రోజులలో ఆంధ్రపత్రిక, ఆంధ్రప్రభలలో మార్క్‌ట్వైన్‌ నవలల అనువాదాలు, గొప్ప రచయితల రచనలు వచ్చేవి. ఆ పత్రికలు నాకు పోషకాహారమూ, చిరుతిండీ అన్నీ అయి నాకు బలమైన సాహిత్యాభిరుచి కలిగించాయి.
మీ కుటుంబ నేపథ్యం గురించి చెప్పండి?
మా నాన్న పోపూరి వెంకట సుబ్బారావు గారిది గుంటూరు జిల్లా యడ్లపాడు (చిలకలూరిపేట దగ్గర) మా అమ్మ స్వగ్రామం పక్క గ్రామమైన ఉన్నవ. ఇద్దరివీ రైతు కుటుంబాలు. మానాన్న 1920లో పుట్టాడు. 18 ఏళ్ళు వచ్చేసరికి స్వతంత్రోద్యమం, 20 ఏళ్ళొచ్చేసరికి కమ్యూనిస్టు ఉద్యమం ఆకర్షించాయి. వాటిలో పాల్గొన్నాడు. 1955 తర్వాత కొంత ఆసక్తి తగ్గింది. 1964లో పార్టీ చీలిక తర్వాత నిరాశ చెందానని చెప్పాడు. ఆ మధ్య కాలంలో కాంగ్రెస్‌లోని సోషలిస్టులతో కలిసి ఉండేవాడని గుర్తు. ఐతే మా ఊరు యడ్లపాడులో గ్రామస్తులను సమీకరించి వారి సహకారంతో స్కూలు నిర్మించి కరస్పాండెంట్‌గా బాధ్యతలు నిర్వహించటం, గ్రామ సర్పంచిగా కొన్ని అభివృద్ధి కార్యక్రమాలు చేయటం యివన్నీ ఆయనను ప్రజలతో దగ్గరగా ఉండేలా చేశాయి. 1956 నాటికి మా కుటుంబం గుంటూరులో స్థిరపడింది. నాకూ, మా అక్కకూ మంచి చదువు అందించాలని ఆయన కోరిక. అందువల్ల నాకు గ్రామీణ జీవితంతో పరిచయం అంతగా లేదు.

స్త్రీ పురుష సమానత్వ భావన, కుటుంబంలో ప్రజాస్వామిక ప్రవర్తన, విలువలు, వర్గ స్పృహ, ఫ్యూడల్‌ భావాల పట్ల వ్యతిరేకత యివన్నీ మాకు అలవడేలా చేసే కుటుంబ వాతావరణాన్ని మా నాన్న, అమ్మ కల్పించారు.

స్త్రీ వాదం పట్ల ఆసక్తి కలగటానికి కారణాలు ఏమిటి?

నేను నా పదిహేనవ యేట నుంచీ వామపక్ష

ఉద్యమాలలో (విశాఖ ఉక్కు ఉద్యమం మొదటిది) విద్యార్థి

ఉద్యమాలలో (ఎస్‌.ఎఫ్‌.ఐ) పాల్గొంటూ వచ్చాను. మార్క్సిజాన్ని, మావో ఆలోచనా విధానాన్ని డిగ్రీ చదివే రోజులలో చాగంటి భాస్కరరావు, మల్లికార్జునుడు, మోటూరు ఉష,

వై. కోటేశ్వరరావులు పాఠాలుగా చెప్తుంటే విని గ్రహించాను. తర్వాత స్వయంగా మార్క్సిస్టు సిద్ధాంత గ్రంధాలు చదివాను. విప్లవ రచయితల సంఘాలలో పౌరహక్కుల సంఘాలలో పని చేశాను. అదంతా నా అభివృద్ధికి యెంతో దోహద పడింది. కానీ పురుషాధిపత్యం పితృస్వామ్య ధోరణులు నాకు అర్థం కావటం మొదలవ్వటంతో వాటి గురించి ప్రశ్నించసాగాను. ఆ సమయంలో (1975-1985) నేనే కాదు దేశంలో అనేక నగరాలలో పట్టణాలలో స్త్రీలు పురుషాధిపత్యాన్ని గుర్తించి, ప్రశ్నించి తమ సమస్యల చుట్టూ సమీకృతులవటం మొదలు పెట్టారు. ఆ వాతావరణం, నా వ్యక్తిగత, సామాజిక జీవితానుభవాలూ నన్ను స్త్రీవాద రాజకీయాలలోకి నడిచేలా చేశాయి. స్త్రీ వాద తాత్త్విక ఆలోచనలలో నేర్చుకోవలసింది యెంతో వుందనిపించింది.

ఆ క్రమంలో నేను 'అతడు-ఆమె-మనం' అనే సాహిత్య విమర్శ, 'కుటుంబ వ్యవస్థ-మార్క్పిజం-ఫెమినిజం' అనే పుస్తకం రాశాను. ఆ రచనలతో నాలో స్త్రీవాద తాత్వికభావాలు స్థిరపడ్డాయి.

సాహిత్య, సామాజిక రంగాలలో ఇప్పుడు స్త్రీవాద భావజాలం ఎలా వుంది?

స్త్రీ వాద ప్రభావం రెండు రంగాలలోనూ బలంగా వుంది. స్త్రీల గురించి ''పొలిటికల్‌ కరెక్ట్‌నెస్‌''తో మాట్లాడాలనే స్పృహ పెరిగింది రచయితలలో. ప్రధాన పాలకపక్ష రాజకీయ నాయకులలో అంతగా పెరగలేదు. వాళ్ళు సాహిత్యం చదవరు, ఫిలాసఫీ చదవరు గనుక స్త్రీలు వాళ్ళకు ఓట్లుగానే కన్పిస్తారు. అందువల్ల పధకాలు, చట్టాలు చేసినా అవి అమలు కావు. భావజాలం మారదు గనుక ''గాజులు తొడుక్కోలేదు'' వంటి మాటలు, ''రాత్రిపూట ఆడవారికి వీధుల్లో పనేంటి'' అనే ప్రశ్నలు ''ఒంటి నిండుగా ఆడవాళ్ళు బట్టలు ధరిస్తే వారి మీద హింస జరగదనే'' ప్రకటనలు తరచుగా వారి నోటి నుంచి ప్రవచనాలుగా వస్తుంటాయి. వామపక్ష పార్టీలలో మార్పు వచ్చింది. స్త్రీవాదులు నిరంతరం వారితోనే చర్చలు చేశారు. ఐతే యింకా అనుమానాలు, సందేహాలు, కొంత పై పై ఒప్పుకోలు వున్నాయి. వామపక్ష పార్టీలలో స్త్రీల సంఘాలలో మరింత స్త్రీవాద రాజకీయ అధ్యయనం పెరగాలి. వర్గ దృక్పథం బోధపడటం, వర్గాలను గుర్తించటం తేలిక. జండర్‌ నిర్మాణాలను, పిత్రుస్వామిక పద్మవ్యూహాలను అర్థం  చేసుకోవటం చాలా కష్టం. అవి నిరంతరం వేగంగా రూపాల్ని మార్చుకుంటాయి. పొలిటికల్‌ ఎకానమిని అధ్యయనం చేయటంతో పాటు సెక్సువల్‌ లేదా జండర్‌ పొలిటికల్‌ ఎకానమిని అర్థం చేసుకునేందుకు ఎంతో కృషి, నిరంతర పరిశోధన అధ్యయనం జరగాలి.

ప్రధాన సమాజంలో స్త్రీ పురుష సమానత్వం గురించి, స్త్రీల హక్కుల గురించి స్పృహ పెరిగింది. స్త్రీలు వ్యక్తిగతంగానూ, సామూహికంగానూ, సంఘాలుగానూ పోరాడుతున్నారు.

దళిత బహుజన స్త్రీవాదం గురించి....

అగ్రకుల స్త్రీ వాదం అంటే అగ్రకుల స్త్రీలు తమ జీవితాలలోని అణచివేత గురించే రాశారనీ, దళిత స్త్రీలను వారి అణిచివేతను పట్టించుకోలేదనీ వారి అభియోగం. అందులో వాస్తవం ఉంది. ఐతే ముందు తమ అణచివేత గుర్తించకుండా యితరుల అణచివేత గుర్తించటం అసాధ్యం.

అలాగే కులాన్ని వదిలించుకోటం, అధిగమించటం మామూలు విషయం కాదు. అది కొండచిలువలా మనల్ని చుట్టుకుంటుంది. నిరంతరం మనల్ని మనం కులంతో పోరాడుతూనే ఉండాలి. అంబేద్కర్‌ ''ఎన్‌హిలేషన్‌ ఆఫ్‌ కాస్ట్‌''ని ఆదర్శంగా తీసుకుని స్త్రీవాదులు తమను తాము ఎన్‌హిలేషనిస్ట్‌ ఫెమినిస్టులుగా మార్చుకోటానికి నిరంతరం శ్రమించాలి. దళిత జీవితాన్ని అర్థం చేసుకుని గౌరవించి స్నేహం చేయాలి. స్నేహ ద్వారాలు కొంతకాలం మూసుకున్నా ఓపికగా వేచి వుండాలి. ఇది తేలిక కాదు కానీ చేయవలసిన పని. శతాబ్దాల అణచివేత చరిత్రకు మూల్యం చెల్లించాల్సిందే.

సాహిత్య విమర్శ....

నేనిప్పటికీ సాహిత్య విమర్శ రాస్తూనే ఉన్నాను. 'సాహిత్యం-రాజ్యాంగ నైతికత' అనే కొత్త భావనను ప్రవేశపెట్టి 'సంతులిత' అనే పుస్తకం రాశాను. సాహిత్య విమర్శ ఇంటర్‌ డిసిప్లినరీ పద్ధతిలో ట్రాన్స్‌జెండర్‌ వంటి అస్తిత్వ ఉద్యమాలను అర్థం చేసుకుని వాటితో సహకరించకపోతే, సామాజిక మార్పు అసంభవమని తెలిసివచ్చింది.

స్త్రీవాదం సమాజాన్ని అర్థం చేయించే గొప్ప విశ్లేషణా పరికరం. ప్రస్తుతం నా పనంతా ఆ పరికరాన్ని సరిగ్గా వాడటమే.