తెలుగు కథలో కుటుంబ సాంప్రదాయాలు - హక్కుల ఉల్లంఘన (విశ్లేషణ)

డా.కె.సుభాషిణి

స్త్రీల హక్కులపట్ల జడత్వంతో, నామ మాత్రపు స్ప హ కూడా లేని భారతదేశపు సమాజాన్ని, పాశ్చాత్యదేశాల ప్రభావంతో మొదలయిన స్త్రీవాద వుద్యమాలు కాస్త కదలికను తీసుకొచ్చాయి. ఈ ప్రభావం తెలుగు కథలో చాలా బలంగా కనిపిస్తుంది. ఇంటిపని, బయట పని, ఆస్తిహక్కు, వరకట్నం, అత్యాచారాలు, గ హహింస మొదలయిన విషయాల పైన వాస్తవిక ధోరణిలో కథలను రాస్తూ స్త్రీలను చైతన్యపరచటానికి కావలసిన భూమికను ఏర్పాటు చేసి, సమాజంలో ఆరోగ్యకరమైన చర్చలను చేయటంలో తెలుగు కథ పాత్రను విస్మరించలేము.
''దోపిడికి ఆడ మగ తేడా లేదర్రోయ్‌. ఆడవారిపై మగవారి పెత్తనం అదనంగా వుందర్రోయ్‌''
ఒక వర్గాన్ని అణగదొక్కి , అధికారం చెలాయించటమే పెత్తనం . ఇది హక్కుల ఉల్లంఘనకు పెద్ద ఎత్తున దారి తీస్తుంది. పెత్తనానికి లోబడి , మానవ హక్కులను అనుభవించే అవకాశాలు లేకుండా అవమానాలతో సమాజంలో బ్రతుకులు వెళ్లదీస్తున్న వారిలో అధిక భాగం మహిళలే. తల్లిదండ్రుల పెంపకాలలోని లోపాలు బాలికలను మానసిక, శారీరక బలహీనులుగా తయారు చేస్తోంది. కుటుంబం, సమాజం తాము నిర్వచించిన పద్ధతులలోనే మహిళలు నడుచుకోవాలని శాసిస్తుంది. సాంప్రదాయాలు , కట్టుబాట్ల పేరిట కుటుంబం స్త్రీకి ముందుకాళ్ల బంధం వేసి కనిపించని ఆంక్షలను విధించి తన పబ్బం గడుపుకుంటోంది.

స్త్రీలను తమ చెప్పు చేతల్లో వుంచుకోటానికి అవసరమయినప్పుడు మత గ్రంధాలను ప్రస్తావించటం అనాదికాలం నుండి జరుగుతున్నది. కోరికలు, ఆకాంక్షలు, ఆశయాలను పణంగా పెట్టీ త్యాగం, బాధ్యత పేరిట మహిళలు స్వీయ పతివ్రతధర్మాలకు లోనయ్యి కుటుంబమే సర్వస్వంగా భావించారు. ఈ అధునిక, సాంకేతిక కాలంలో ఈ ఆంక్షల వలన మహిళలు ఉక్కిరిబిక్కిరి అవుతున్నారు. తమకు వున్న హక్కులు ఏమిటో కూడా తెలుసుకోలేక చాలా కాలం పాటు ఆత్మగౌరవం, ఆత్మవిశ్వాసం అన్న మాటలే మరచిపోయి స్వేచ్చ, హక్కులకు దూరంగా వుండిపోయారు.
స్త్రీల హక్కులపట్ల జడత్వంతో, నామ మాత్రపు స్ప హ కూడా లేని భారతదేశపు సమాజాన్ని, పాశ్చాత్యదేశాల ప్రభావంతో మొదలయిన స్త్రీవాద వుద్యమాలు కాస్త కదలికను తీసుకొచ్చాయి. ఈ ప్రభావం తెలుగు కథలో చాలా బలంగా కనిపిస్తుంది. ఇంటిపని, బయట పని, ఆస్తిహక్కు , వరకట్నం, అత్యాచారాలు, గ హహింస మొదలయిన విషయాల పైన వాస్తవిక ధోరణిలో కథలను రాస్తూ స్త్రీలను చైతన్యపరచటానికి కావలసిన భూమికను ఏర్పాటు చేసి, సమాజంలో ఆరోగ్యకరమైన చర్చలను చేయటంలో తెలుగు కథ పాత్రను విస్మరించలేము.
స్త్రీలకు తమకు వున్న హక్కులు ఏమిటో, లేనివి ఏమిటో, సాధించుకోవాలసినవి ఏమిటో కొన్ని కథలను చూస్తే అర్థమవుతుంది. మహిళల కొరకు ప్రత్యేక చట్టాలు రూపొందిస్తున్నట్టు ప్రభుత్వాలు ప్రకటిస్తుంటాయి. స్త్రీలపైన హక్కుల ఉల్లంఘన జరిగితే కఠినంగా శిక్షిస్తాం అని ప్రభుత్వాలు హెచ్చరిస్తుంటాయి. కాని ప్రభుత్వాలు చేసే చట్టాలలో వున్న లొసుగుల వలన స్త్రీలు తమ హక్కులను సంపూర్ణంగా అనుభవించలేక నలిగి పోతున్నారు. అయితే కేవలం చట్టాల ద్వారా మాత్రమే స్త్రీల పైన అమలయ్యే వివక్షత పోదనీ , కుటుంబాలూ, సమాజం స్త్రీని రెండో పౌరురాలిగా చూసే ఆలోచన విధానంలో సమూల మార్పులు వస్తే తప్ప స్త్రీ పురుష సమానత్వం ఏర్పడదని గత ఏడు దశాబ్థాలుగా రచయితలు తమ అభిప్రాయాలను తెలుగు కథలల్లో చెప్తూ వచ్చారు.
వారంరోజులపాటు వంచిన నడుము ఎత్తకుండా యింట్లో పని చేస్తున్న స్త్రీలకు కనీసం ఆదివారం రోజైనా యింట్లో విశ్రాంతిని కల్పించాలి అన్న చట్టాన్ని తీసుకురావాలి అని ముప్పై సంవత్సరాల క్రితం పార్లమెంటులో ఒక ప్రతిపాదన వచ్చింది. ఆ చట్టం ఎంత లోప భూయిష్టమైనదో , మహిళలకు అది ఏమేరకు ప్రయోజనం చేకూరుస్తుందో రంగనాయకమ్మ రాసిన ''అమ్మకు ఆదివారం లేదా ?'' కథ వివరిస్తుంది. వ్యంగ్యాత్మకంగా నడిచిన ఈ కథ పాఠకులను ఆకర్షిస్తుంది. ఆలోచింపచేస్తుంది. కేవలం ఇంటి చాకిరికే పరిమితమైన పెద్ద కోడలు అరుణ , వుద్యోగంతో పాటు, ఇంటి పని కూడా చేసే చిన్న కోడలు కమల ఒకనొక ఆదివారం రోజు, ప్రభుత్వం చేసిన చట్టం ప్రకారం ''ఆదివారం మేము పని చెయ్యం. ఈ రోజు పూర్తిగా మాకు విశ్రాంతి...మగవాళ్లే ఇంటిపని చెయ్యాలి..'' అని ప్రకటిస్తారు. అయితే వారి భర్తలు ప్రసాద్‌, వాసు ఆడవాళ్లకు సహకరించరు. ప్రభుత్వ చట్టాన్ని ఏమాత్రం లెక్క చెయ్యరు. మేము చెయ్యం ఎవరు వచ్చి మాతో పని చేయిస్తారో రమ్మను అని సవాల్‌ విసురుతారు. వీళ్ల తమ్ముడు వేణు మాత్రం ఆధునికంగా ఆలోచిస్తూ , ఆడ పని , మగ పని అన్న మాటలకు తావులేకుండా యింట్లో  అన్ని పనులు చేస్తూ వదినలకు స్త్రీల హక్కుల గురించి చెప్తూవుంటాడు. అన్నల పక్షం వహించకుండా వదినల పక్షం వహించి తిరగబడమని చెప్తూ , వదినల ఆలోచనల్లో వున్న లోపాలను ఎత్తి చూపిస్తాడు.
''ఇంటి పని నుంచి వారానికి ఒక్కరోజు సెలవు అంటే , మిగతా ఆరు రోజులూ ఇంటి పని నేనే చేస్తాను , అది నా బాధ్యతే అని ఒప్పుకోడం కాదా'' అని పెద్ద వదినను నిలదీస్తూ, వుద్యోగం చేయని అరుణ హక్కుకు వుద్యోగం చేసే కమల హక్కుకు వున్నతేడాను గురించి అరుణకు వివరిస్తాడు
''చిన్నన్నయ్యని ఇంటి పనులు రోజూ చెయ్యాలని డిమాండ్‌ చెయ్యాడానికి కమల వదినకు పూర్తి హక్కు వుంది. అలాంటి హక్కు నీకు అంత పూర్తిగా ఉండదు. తనకు ఏ హక్కు ఉందో చిన్న వదినకు తెలీదు. నీకు ఏ హక్కు లేదో నీకూ తెలీదు... .ఆడ మగా సమానం అవాలంటే ఏకైక సూత్రం ఏమిటో తెలుసా?
ఇద్దరికీ - బైటి పనీ, ఇద్దరికీ - ఇంటి పనీ! ..... బైటి పనీ , ఇంటిపనీ - రెండూ కలిసినదే మనుషుల జీవితం ! మనుషులుగా వుండదలుచుకున్న వాళ్ళు , ఆ రెండు పనులను తమ బాధ్యతగా చేసుకోవాలి. ఆ బాధ్యత - ఈ రోజూ , ఆ రోజూ అని కాదు. ఈ వారం ఆ వారం - అని కాదు. అన్ని రోజూలు ఒక్కలాగే , అన్ని వారాలూ ఒక్కలాగే వుండాలి. '' ఉపన్యాస ధోరణిలో చెప్తూ సమస్యను అర్థం చేసుకున్న తర్వాతనే పోరాటాలు చేయాలని హెచ్చరిస్తాడు.
వేణు ఉపన్యాస ప్రభావం వదినల మీదనే కాకుండా వేణు చెల్లెలు రేఖ మీద కూడా పడ్తుంది. చదువు పూర్తి కాకనే,  వుద్యోగం లేకుండానే పెండ్లి చూపులకు సిద్ధపడిన రేఖ తన నిర్ణయాన్ని మార్చుకుంటుంది . అందుకు కారణం తెలుపుతూ ''తనను తాను పోషించుకోలేని మనిషి జీవచ్చవంతో సమానం అమ్మా! ఇక ఆ మనిషి స్వతంత్రం గురించి ఆలోచించడానికేంవుంటుంది ?'ఆడా మగా సమానం ' అని ఆలోచించే మనిషిని తప్పితే నేను చేసుకోను....''.
కథ పూర్తి అయ్యేసరికి కుటుంబంలోని ఆడా మగా అందరి అభిప్రాయాలలో మార్పు వస్తుంది . ఒక్క పూటలో మనుషులల్లో మార్పు వస్తుందా అన్న అనుమానం కథ చదివిన తర్వాత పాఠకులకు కలగవచ్చు . కానీ ఎప్పటికైనా సమాజం, కుటుంబాలలో కూడా అలాంటి మార్పు రావాలన్న గొప్ప ఆశయంతో రాసిన పెద్ద కథ యిది.
ఇంటా , బయటా స్త్రీలు చేసే చాకిరికి అంతే వుండదు . అయినప్పటికి ఆర్థికంగా పరాధీనంగానే బ్రతుకుతున్నారు. వీరి శ్రమకు ఎలాంటి గుర్తింపు లేదు. జాతీయ స్థూల ఆదాయంలో స్త్రీల వాటా చాలా తక్కువగా వుంటోంది. భూములమీద, ఉత్పత్తి సాధనాల మీదా స్త్రీలకు హక్కు లేకపోవటమే యిందుకు కారణం. సమాజంలో సహజంగా భూములను కొడుకులకు పంచటమే ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది. కూతుర్లకు వరకట్నం రూపంలో ధనాన్ని, బంగారాన్ని ముట్టచెప్పటం జరుగుతుంది. అయితే డబ్బు రూపంలో యివ్వబడే వరకట్నం మీద ఆడపిల్లకు ఎలాంటి హక్కు వుండదు. యిక బంగారం ఉత్పత్తి సాధనం కాదు. మహా అయితే అమ్మితే పెట్టుబడిగా పనికి వస్తుంది. వ్యవసాయ భూములపైన స్త్రీకి హక్కులు వుండవు కానీ , మగవాళ్లకంటే ఎక్కువుగా స్త్రీలే వ్యవసాయ పనులు చేస్తుంటారు. స్త్రీని పరాధీనగా వుంచాలంటే అర్థికంగా ఆమె స్వతంత్ర అయి వుండకూడదు అన్నది ఈ పురుషాధిపత్య సమాజం యొక్క ద డ నిర్ణయం. కట్నం యిచ్చి పెండ్లి చేసి పంపితే తమ బాధ్యత తీరిపోతుంది ఆ తర్వాత ఆమె బాగోగులు భర్త చూసుకుంటాడు అని తల్లిదండ్రులు భావిస్తుంటారు. యిది ఎంతటి తప్పు అభిప్రాయమో, అది స్త్రీగా తనకు ఎంత అవమానమో తెలియచేసి తన హక్కును కాపాడుకోటానికి సిద్ధపడిన మాధవిని '' నూరేళ్ళ నిశ్శబ్దం '' కథలో ఓల్గా చిత్రించారు.
    అమెరికా సంబంధం అన్న మురిపెంతో పెండ్లికొడుకును చూడకుండానే, పది లక్షల కట్నంతో కూతురు మాధవికి సంబంధం కుదురుస్తాడు చలపతి రావు. అందుకు వంత పాడుతుంది భార్య రామలక్ష్మి. ఎక్కడెక్కడో వుద్యోగాలు చేసుకునే కొడుకులు కోడళ్లు , కూతుర్లు అల్లుళ్ళు అందరూ వస్తారు.. ఎమ్‌.ఏ చదువుతున్న పెండ్లికూతురు తప్ప. పెండ్లి జరిగే నాలుగు రోజులు ఏఏ చీరలు కొనుక్కోవాలో , ఎలాంటి నగలు పెట్టుకోవాలో అనే హడావిడిలో మాధవి అక్కలు , వదినలు పడిపోతారు. పరీక్షలు రాసి యింటికి వచ్చిన మాధవి యిప్పుడు పెండ్లి చేసుకునే వుద్దేశ్యం తనకు లేదని తనకు ప్రస్తుతం వ్యవసాయం చేయటం పైన ఆసక్తి వుందని చెబుతుంది. అంతేకాకుండా కట్నం కింద యిచ్చే పది లక్షలు తనకే యిస్తే భూమి కొంటానని చెబుతుంది.అందరూ మాధవి నిర్ణయాన్ని వ్యతిరేకిస్తారు. కావాలంటే పెండ్లి అయ్యాక మొగుడు వొప్పుకుంటే అప్పుడు చేద్దువుగానీలే అని తేలికగా మాట్లాడుతారు. అయితే మాధవి యింట్లో వాళ్ల బలవంతానికి లొంగక అన్నలకు, అక్కలకు యిచ్చినట్టే తనకు డబ్బులు కావాల్సిందేనని పట్టుబడుతుంది. వరకట్నంగా యివ్వడానికి సిద్ధమే కానీ కూతురు వ్యవసాయం చేయాటానికీ, భూమి కొనటానికి కూతురుకు డబ్బు యివ్వటానికి ఆ తండ్రికి మనసు రాదు. స్వతంత్ర భావాలతో ఏదో సాధించాలనే మాధవికి కుటుంబ ధోరణి కోపం తెప్పిస్తుంది. చివరి అస్త్రంగా  '' ఆస్తిలో నా వాటా  నాకు రావాలి '' అని తన హక్కును ప్రకటించుకుంటుంది .
'' నా స్వార్జితం. నా యిష్టం....నీకు పైసా దక్కకుండా విల్లు రాసిన తరువాత గాని నేను చావను.'' అని కేవలం కూతురు మీద కోపం వెళ్ళగక్కటం ఒక్కటే ఇక్కడ కనిపించదు. ఆడపిల్లలంటే తల్లిదండ్రుల మాటను నోరెత్తకుండా వినాలని వారు చూపించిన సంబంధాన్ని ఒప్పుకొని పెండ్లిచేసుకొని , మొగుడికి, పిల్లలకు వండిపెట్టీ, పుట్టీంటికి, అత్తింటికి మంచిపెరు తెచ్చిపెట్టాలని కోరుకునే భారతీయ సమాజపు సగటు తల్లిదండ్రులకు ప్రతీక చలపతిరావు. ఈ విషయాలు యథాతతంగా జరగకూడదనేదే రచయిత్రి వుద్దేశ్యం. నలభై సంవత్సరాలుగా కొడుకు యింట్లోనే వుంటూ ఎవ్వరితోనూ నోరు విప్పి మాట్లాడని మాధవి నాయనమ్మ వెంకాయమ్మ, పోరాటానికి సిద్ధపడిన మనుమరాలికి అండగా నిలుస్తుంది. తల్లి అప్పమ్మ ఎంతో కష్టపడి వ్యవసాయం చేసి రెండెకరాల భూమిని పది ఏకరాలు చేసి కూతురు వెంకాయమ్మకు యిస్తుంది. అయితే వెంకాయమ్మ భర్త సోమరితనంతో, విలాసాలలో మునిగితేలి భూమిని అమ్ముకుంటాడు. చివరకు రెండు ఎకరాల భూమినీ , ఒక కొడుకును వెంకాయమ్మకు మిగిల్చి చనిపోతాడు . వ్యాపారం చేసి డబ్బు సంపాదించాలని ఆ రెండు ఏకరాల భూమినీ , ఇంటినీ  కొడుకు చలపతిరావు బలవంతంగా తల్లి చేత అమ్మిస్తాడు. ఆ విధంగా భూమి మీద తన హక్కులను కోల్పోయిన వెంకాయమ్మ తన మనుమరాలి హక్కును కాపాడేందుకు కొడుకుతో పోరాటానికి సిద్ధమవుతుంది. నలభై సంవత్సరాల కింద మూతబడిన నోరు అప్పుడు తెరిచి '' ఆడదాన్ని భూమికి దూరం చేసి మీరు మేడలు కట్టారు. నాకీ మేడలో సుకం లేదు....నా రెండెకరాల డబ్బు, ఇల్లమ్ముకున్న డబ్బు రూపాయి వడ్డీ లెక్కగట్టి యియ్యి...యియ్యకపోతే నేను నా మనవరాలూ కోర్టెక్కుతాం...''  తన తిరుగులేని నిర్ణయాన్ని ప్రకటిస్తుంది. స్త్రీలతో వ్యవసాయ పనులు చేయించుకుంటూనే స్త్రీకి  భూమి మీద హక్కు లేకుండా చేసే కుట్రలకు బలికాకుండా భూమిపైన హక్కు సాధించుకోవాలని చెప్పిన కథ యిది.
    స్త్రీకి వివాహమే అంతిమ లక్ష్యమని చదువులు ఆపేసి అయినా సరే ఆడపిల్లకు పెండ్లి చెయ్యాలని తల్లి దండ్రులు తలబెడితే అందుకు ఎలాంటి సంకోచాలు లేకుండా పెండ్లికి సిద్ధమయ్యే అమ్మాయిల పైన ఓల్గా కొరడా ఝులిపించిన కథ '' ఓ పెళ్ళి కథ ''. చదువు అపేయించి చెల్లెలు దీప్తికి పెండ్లి సంబంధం కుదిర్చిన తల్లిదండ్రులపై కోపం వస్తుంది ప్రశాంత్‌ కు. తను కూడా చదువు మానేసి పెండ్లి చేసుకుంటానని యింట్లో ప్రకటిస్తాడు ప్రశాంత్‌.
'' తా దూర కంత లేదు మెడకో డోలా '' అని ఛీ..చీ...చా...చా అంటారు. '' నా పెండ్లామే నన్ను పోషిస్తుంది '' అన్న ప్రశాంత్‌ మాటలకు సిగ్గు లేదూ చదువు మానేసి పెండ్లి అంటావా అని చివాట్లూ పెడతారు . ఏ సమాధానం కోసం ప్రశాంత్‌ ఎదురు చూశాడో సరిగ్గా అదే తల్లిదండ్రుల నుండి వచ్చింది.
'' దీప్తి చదువు ఒక్క మాటతో ఆపేసిన మీకు నే చదువాపడం ఎందుకిష్టంలేదు. దీప్తి మొగుడికి చాకిరి చేసి తిండి సంపాదించుకోవడం ఇష్టమవుతోందిగానీ నేను నా పెళ్ళానికి చాకిరి చేసి తిండి సంపాదించుకుంటానంటే సహించలేకపోతున్నారెందుకు ? '' .
కథ అసలు సారాంశం యిదే. మగవారికి అవమానం అయ్యేది ఆడవారికి గౌరవం ఎలా అవుతుంది? ఆనందం ఎలా కలుగుతుంది అన్న ప్రశ్నలు ఈ కథను చదివాకా పాఠకుల మనసులలో కలుగుతాయి.
    స్త్రీలకు అవమానం కలిగించేవి , వారి ఆత్మగౌరవానికి భంగం వాటిల్లే ఏ చర్య అయినా , అది హక్కుల ఉల్లంఘన కిందకే వస్తుంది. వారి యిష్టానికి వ్యతిరేకంగా మానసికంగా కానీ , శారీరకంగా కానీ నష్టాలు కలగచేయటం స్త్రీల హాక్కులను కాలరాయటమే అవుతుంది. స్త్రీ ప్రతిఘటించినప్పటికి , అసహ్యించు కున్నప్పటికి '' గాంధీగారి రాజ్యంలో గజానికొక గాంధారి కొడుకులు '' చేసే లైంగిక దాడులు కొల్లలు. ఈ అత్యాచారాలకు బలి అయిన ఆడవారిపై  అండగా వుండాల్సిన సమాజం మౌనంగా వుంటోంది. అంతే కాకుండా కొంతమంది బాధితురాలి పైననే నిందలు మోపుతుంటారు. నిందితులకు శిక్షలు వేయించటానికి బదులు బాధితులకే నచ్చచెప్పటానికి, కుదిరితే బాధితులకే శిక్షలు వేయించటానికి అత్యుత్సాహం చూపిస్తుంటారు. అత్యాచారానికి గురి అయిన స్త్రీలు శీలం కోల్పోయిన వారనీ , వారు ఈ సోకాల్డ్‌ ప్రపంచంలో బ్రతకటానికి హక్కు లేదనే పాత వాసన గొట్టే సాహిత్యానికి , సినిమాలకు కొదవ లేదు. శిక్షలు పడాలి. ఎలాంటి శిక్షలు పడాలి? జైలు శిక్షయా? ఉరి శిక్షయా? అన్న చర్చలు జరుగుతున్నాయి.
    బాధితురాలికి , నిందితునికి రాజీ ప్రయత్నాలు చేసినప్పుడు అత్యాచారానికి గురి అయిన స్త్రీ అంతరంగం ఎలా వుంటుంది అన్న విషయాన్ని కొత్తకోణంలో పి.రామక ష్ణగారు '' అత్యాచారం '' కథలో ఆవిష్కరించారు. యూనివర్శిటిలో ఎం.ఎ చదివే అరుణ సెలవులకని యింటికి వచ్చినప్పుడు తన స్నేహితురాలు శారదను కలవటానికి ఆమె యింటికి వెళ్లిన సమయంలో శారద అన్న రమణారావు అరుణపై అత్యాచారం చేస్తాడు. ఐదు నిమిషాలలో పని ముగించి అరుణను యింట్లో నుండి బయటకు తోసేస్తాడు. అది గ్రహించలేనంత షాకులో వుంటుంది అరుణ. అతను అరుణకు ఒకప్పటి లెక్చరర్‌ కూడా. విద్యార్థుల కష్టాలను తీర్చవలసిన అధ్యాపకులే భక్షకులుగా వున్న సమాజం. షాక్‌ నుండి కోలుకున్న అరుణ అరిచే అరుపులకు చుట్టుపక్కల జనాలు గుమికూడి రమణారావును తన్ని పోలీసులకు అప్పగిస్తారు. పెండ్లి చేసుకుంటాను కేసును విత్‌ డ్రా చేసుకొమ్మనే రాజీప్రయత్నాలు సాగిస్తాడు. అరుణ తల్లిదండ్రులు, మహిళా సంఘాలు, రాజకీయ నాయకులు రెండో ఆలోచన లేకుండా అంగీకరిస్తూ '' ఇంత గొడవ జరగకపోతే , అతనిలాంటి సంబంధం తమకు అందుబాటులోకి వచ్చేది కాదు '' అన్న తల్లిదండ్రుల సర్దుబాటు ధోరణి అరుణని మరింత బాధిస్తుంది. రచయిత యిక్కడ అత్యాచారానికీ, శిక్షకు యిచ్చిన నిర్వచనం, సమాజంపై సంధించిన బాణం.
''మగవాడు ఏదో అవకాశం దొరికినప్పుడు స్త్రీ పై జరిపే అత్యాచార క్రియలోనే అత్యాచారమంతా లేదు. సమాజంలో దాన్ని గురించి వున్న భావజాలంలోనే పెద్ద అత్యాచారం వుంది. కేసు గెలవకపోవచ్చు. వాడికి శిక్ష వేయించలేకపోవచ్చు. కోర్టులో లాయర్‌ ప్రశ్నలు అవమానకరంగా వుండవచ్చు. ఇవేవి వాడిని పెండ్లి చేసుకోవడమంత అవమాన కరమైనవి కావు...రేప్‌ చేసిన వాడికి, జీవితాంతం రేప్‌ చేసే అవకాశం యిచ్చే ఈ పెండ్లి వద్దనే వద్దు '' .
పై పూతలుగా పనికివచ్చే కొన్ని సంస్కరణలు , పవిత్రతల గురించి జపం చేసేవారికి ఈ కథ తగిన సమాధానం యిస్తుంది.
స్త్రీల హక్కులు గురించి, స్వేచ్చను గురించి మాట్లాడటమంటే  పురుషులను నిందించటం కాదు. సమాజంలో, కుటుంబంలో వేళ్లూనుకొని పోయిన పురుషాధిపత్య భావజాలాన్ని ప్రశ్నించడం అని ఈ కథలు తెలియచేస్తాయి. అమ్మకు ఆదివారం లేదా కథలో వేణు స్త్రీల సమస్యలు, హక్కుల పట్ల అవగాహనతో యింటిల్లిపాదిని  చైతన్యపరుస్తాడు. నూరేళ్ల నిశ్శబ్థం కథలో తన ఆశయానికి గండిగొట్టే తల్లిదండ్రులను తనకు వున్న హక్కును చూపించి వారిని ఎదిరించి తన హక్కును కాపాడుకోటానికి మాధవి చేసే పోరాటానికి,  హక్కును బలవంతంగా కోల్పోయిన తొంబై ఏళ్ల ముసలి నాయనమ్మ మద్దతు తెలుపుతుంది. ఉద్యోగం పురుష లక్షణం,  వరకట్నం మగవాని జన్మహక్కు అని భావించే సమాజంలో వాటిని వ్యతిరేకించి చెల్లెలికి జరిగే నష్టాన్ని ఆపగలిగే యువకుడు ప్రశాంత్‌ ఒక పెళ్ళి కథలో కనిపిస్తాడు. తనకు జరిగిన అన్యాయానికి స్పందించి అండగా నిలవాల్సిన వాళ్లే పెండ్లి పేరిట తనకు అవమానం చేయటాన్ని సహించక ,దాన్ని ఎదుర్కోటానికి సిద్ధపడిన అధునిక యువతి అత్యాచారం కథలోని అరుణ . సమస్యల సంఘర్షణలల్లో  కూరుకుపోయే బాధితులు ఒక్కొక్కసారి తామే తమ ఆలోచనలను పదును పెట్టుకుంటూ సొంతంగా చైతన్యం పోందుతారు. కొంతమంది సమాజాన్ని పరిశీలిస్తూ , సమస్యలను అర్థం చేసుకుంటూ , అవగాహనను పెంచుకుంటూ చైతన్యవంతులై బాధితులనును చైతన్యవంతులుగా చేస్తారు. బాధితులలో ఆత్మ విశ్వాసాన్ని కలిగించగల , నూతన , అధునిక సమాజాన్ని నిర్మించే చైతన్యం వున్న ఈ నాలుగు కథలల్లోని పాత్రలు పాఠకుల మనసుల్లో మెదులుతూనే వుంటాయి.