జీవిత సత్యాన్వేషణ కోసం... పలవరించిన కవిత్వం

విశ్లేషణ

- వొరప్రసాద్‌ - 9490099059

వ్యక్తం చేసే మార్గం దొరకాలే గాని, ప్రతి ఒక్కరిలో పేరుకుపోతున్న జీవిత సంఘర్షణ బయటపడకుండాఉండదు. దుఃఖం, సంతోషం, నవ్వులు, కన్నీళ్ళు, వేదన, చైతన్యం వీటన్నింటితోనూ కలగలిసిపోయిన జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవటం ఒకింత కష్టమే. ఏది సత్యం, ఏది అసత్యం? అన్న నిర్దారణకు రావడం కూడా అంత తేలికైన పని కాదు. జీవితాన్ని అర్థం చేసుకోవడానికి జీవితానుభవానికి మించిన ఆధారం ఏముంటుంది? జీవితానుభవాన్ని గీటురాయిగా చేసుకుని జీవితాన్ని అర్థం చేసుకొనే ప్రయత్నం చేయడం కొంత ఔచిత్యంతో కూడుకున్న పని. తన అనుభవంలోంచి జీవితాన్ని పరిపరి విధాలుగా అర్థం చేసుకోవటానికి చేసిన ప్రయత్నం గంగవరపు సునీత కవితా సంపుటి 'వెన్నెల

చివుళ్ళు'లో కనపడ్తుంది.

బతుకు దుప్పటి దులిపినప్పుడల్లా

అనుభూతి రేణువులు అస్తవ్యస్తంగా..

రాలిపడుతుంటాయి

......

మనసు తలుపులను ఎవరో తట్టి పోతున్నపుడు..

అంతరంగ అలజడులు

అంతర్గత సునామీలు...సృష్టిస్తుంటాయి! (అంతర్గత)

ప్రతిరోజూ ప్రతిఇంట్లో దుప్పట్లు దులిపేది గృహిణులే. యాంత్రికంగా సాగిపోయే జీవితాన్ని ఒక్కసారి ఆపి తరచి చూసుకొంటే రాలిపడే అనుభూతి రేణువులు గురించి గంగవరపు సునీత మనసుకు హత్తుకునేలా చెప్పారు. కుటుంబాలలో బాధ్యత గల మహిళలంతా భారంగా సాగే బతుకు చిత్రంలో అప్పుడప్పుడూ జీవితాన్ని దులుపుకుంటే ప్రవాహంలా అనుభూతి రేణువులు రాలిపడతాయి. 'మనసు తలపులను ఎవరో తట్టి పోతున్నపుడు' అన్న వాక్యం చాలా అలజడి రేపుతుంది. కవయిత్రి ఏ సందర్భం దృష్టిలో పెట్టుకుని ఈ భావం వెలిబుచ్చి ఉంటారు. అంతరంగ అలజడి ఎందుకు కలుగుతుంది? అది బహిరంగం ఎందుకు చెయ్యలేరు? ఆంక్షల సమాజంలో మనసు చేసే సవ్వడులన్నింటికీ బహిరంగం అయ్యే అవకాశం ఉండదు. గంగవరపు సునీత కవిత్వం ఎక్కువగా మనస్సు కేంద్రంగా సాగుతుంది.

అవసరమో..అనివార్యమో

మనసు విరిగిన తనువులు

మళ్లీ మళ్లీ .. చేరువవుతూనే వుంటాయి.

.....

ఒకే గూటిలో సందేహాలతో

సమస్యలతో...నలుగుతున్న

రెండు దేహాలం

ఒక్కటి కావాలని ప్రయత్నిస్తూనే

ఇద్దరిగా జీవిస్తుంటాం (చీకటి నిజాలు)

కవయిత్రి మనస్సును బద్ధలు కొట్టిన, బలంగా తాకిన అనుభవాలు కవితలై మన ముందు ప్రత్యక్షమవుతాయి. అలా వచ్చిన కవితలు జీవిత సత్యాలుగా మనల్ని ఆలోచింపచేస్తాయి. భార్య భర్తల మధ్య ఒక అనివార్యమైన స్థితిని పై కవిత వ్యక్తం చేస్తుంది. పదునైన పదాలతో కవయిత్రి భావం ఒక్కసారిగా బయటకు తన్నుకొస్తుంది.

జీవితానందాన్ని వ్య్తం చేసే కవితలు ఈ పుస్తకంలో చాలానే ఉన్నా జీవిత ఆకాంక్షలు నెరవేరవేమో అన్న సందేహాన్ని వ్యక్తం చేసే కవితలూ ఉన్నాయి. అయితే తనకెదురైన ప్రతీ అనుభవాన్నీ లోతుగా పరిశీలించి కానీ ఊరుకోదు కవయిత్రి. స్త్రీ పురుషుల మధ్య ప్రేమ, ప్రణయం, స్నేహం వంటి అంశాల గురించి ఎక్కడా అస్పష్టత, అసభ్యతలకు, అనుమానాలకు తావులేకుండా కవిత్వీకరించడం చాలా తేలికగా చేశారు.

ఆ కళ్లు చూసేది..

భౌతిక దృశ్యాలనే కాదు

బతుకు లోతుల్లోని సుడి గుండాలను..

బతుకు తెరపై ఆడే సప్తవర్ణ చిత్రాలనూ! (ఆ..కళ్ళు)

తెరపై ఆడే సప్తవర్ణ చిత్రాలనూ! అన్న కవితా చరణం కవయిత్రికి జీవితం పట్ల ఉన్న దృక్పథాన్ని పాఠకుడికి పట్టిస్తుంది. జీవితాన్ని ఒక కోణంలో మాత్రమే పరిశీలించడం లేదు కవయిత్రి. జీవితంలోని సప్తవర్ణ చిత్రాలనూ నా కళ్ళు చూస్తున్నాయని కవయిత్రి చెప్తుంది. జీవితంలోని ఆశ, నిరాశలనూ, సుఖ, దు:ఖాలనూ, కష్టాలనూ, ఆనందాలనూ అన్నింటితో కూడిన జీవితాన్ని లోతుగా అన్వేషిస్తూ సాగుతుంది గంగవరపు సునీత కవిత్వం. జీవితానందం అంటే ఏంటి? ఎక్కడ దొరుకుతుంది? జీవితంలో సంతోషం లేకుండా చేస్తున్నది ఏమిటి? ఈ జీవితానికి దు:ఖం తప్పదా వంటి భావాలు ఇంచుమించు అన్ని కవితల్లో వ్యక్తం అవుతుంటాయి.

వర్తమాన సామాజికాంశాలను కూడా చాలా తేలికైన పదాలతో అలవోకగా కవిత్వం చేస్తారు కవయిత్రి ఈ పుస్తకంలో.

అవును.. ఇది అర్ధరాత్రి స్వతంత్రమే!

ఇక్కడ అంధకారంలో ఎన్నో బతుకులు

వెలుగు చూడకుండానే తెల్లారిపోతున్నాయి (అర్ధరాత్రి స్వతంత్రం)

స్వాతంత్య్రం వచ్చి డెబ్బై ఏళ్ళయినా వెలుగు చూడని బతుకుల గురించిన కవయిత్రి వ్యక్తీకరణ ఇది. అర్ధరాత్రి వచ్చిన స్వాతంత్య్రం దేశంలో ఎందరినో ఇంకా అంధకారంలోను ఉంచిందని పదునుగా చెప్పిన ఈ వాక్యాలు పాఠకుడిని కదిలిస్తాయి.

కన్నుల్లో చిప్పిల్లిన తడి

గుండెలను తడిమినపుడు

విరిగిపడిన కలల సాకారాలు

భావాగ్నిలో మసలినపుడు

నేనిలా..కవితలోకి తొంగి చూస్తుంటాను

కవితగా మారుతుంటాను (కవిత్వీకరణ)

అంటారు కవయిత్రి. లోతైన మనసు అలజడిని, సంతోషాన్ని, దు:ఖాన్ని అలతి అలతి పదాలతో కవిత్వంగా మారుస్తారు సునీత. కవయిత్రి అలవోకగా చేసే తెలుగు పదాల విన్యాసం పాఠకుడిని ఆకట్టుకుంటుంది. చాలా మామూలు పదాలతోనే ఎంతటి విషయాన్నైనా కవిత్వం చేయగలదు కవయిత్రి అనిపిస్తుంది. సులభశైలి వల్ల కవిత్వం చదువుకుంటూ పోతాం. ఎక్కడా విసుగనిపించదు. హాయిగా ఉంటుంది.

నా కవితలో..

కలతలుంటాయ్‌.. కన్నీళ్లుంటాయ్‌

జవాబుల్ని అన్వేషించే..

కఠిన నిజాలూ వుంటాయ్‌

........

కవిత్వమంటే...

మనసులో వున్నది రాయడం కాదు

మనసులు కదిలించేలా రాయడం (కవిత్వీకరణ)

ఇదీ కవయిత్రి అసలు లక్ష్యం. కవులు మనసులో ఉన్నది రాస్తారు. కొంతమంది కదిలించడం కోసం రాస్తారు. గంగవరపు సునీత కదిలించడం కోసం రాస్తారు. ఆ విషయం ఈ కవిత్వం చదివితే మనకు తెలుస్తుంది. జీవితాన్ని, సమాజాన్ని పరిశీలించి తనకర్థమైన జీవిత లోతునీ, బరువునీ నిజాయితీగా కవిత్వం చేశారు సునీత. అందువల్లే పాఠకుడికి కూడా ఆ జీవితానుభవాలు పరిచయం ఉన్నట్లే అనిపిస్తాయి. కవయిత్రి చేస్తున్న జీవితాన్వేషణలో తనూ తల దూరుస్తాడు. అది కవయిత్రి సాధించిన విజయమే.

ఆమె అంతరంగ పూదోటలో

వాడిన పువ్వులన్నీ

మళ్లీ మళ్లీ విచ్చుకుంటుంటాయి

కలలు గానో... కవితలు గానో..!(వెన్నెల చివుళ్ళు)

ఈ పుస్తకానికి శీర్షికగా ఉన్న కవిత 'వెన్నెల చివుళ్ళు'. తన కవిత్వం వెనకాల ఉన్న రహస్యాన్ని విప్పిచెప్పిన కవిత ఇది. కలలు గానో... కవితలుగానో తన అంతరంగ భావాలు విచ్చుకుంటాయనడంలో తనలో ఉన్న కవితా శక్తి నిరంతరం ప్రవహిస్తూనే ఉంటుందని చెప్పకనే చెప్పారు కవయిత్రి.

గంగవరపు సునీత తన చుట్టూ అల్లుకుని ఉన్న వ్యక్తులతో తనకున్న గాఢమైన అనుబంధాలను ఎక్కువ భాగం కవిత్వం చేశారు. వీటిలో ఎక్కువ శాతం ప్రేమ కవితలు. ఆయా వ్యక్తుల పట్ల తనకున్న గాఢమైన ప్రేమను వ్యక్తం చేస్తారు. ఎక్కువగా తన సహచరుడు, తల్లి, నాన్న, పిల్లలు, స్నేహితులు, చిన్ననాడు తనకు బాగా నచ్చిన తన ఊరు గురించి పరవశంతో రాస్తారు. ఈ పుస్తకంలోని కవయిత్రి రాసిన అంశాలు ప్రతీ ఒక్కరి జీవితంలో తారసపడేవి కావడంతో అందరూ ఆ వ్యక్తిగత ప్రేమ, ప్రణయ భావాలకు కనెక్ట్‌ అవుతారు. అయితే సునీత ఆ భావాల వ్యక్తీకరణకే పరిమితమవ్వలేదు. ఆమె చుట్టూ వ్యక్తులే కాకుండా వ్యవస్థగా మారిన సమాజం కూడా ఉంది. అందుకే అనివార్యంగా సామాజికాంశాలను గూడా కవితా వస్తువులుగా స్వీకరించారు.

వ్యక్తికీ సమాజానికీ నిరంతర ఘర్షణ తప్పదు. వ్యక్తి సంఘర్షణనీ, వ్యవస్థ లోపాల్ని తన కవిత్వం ద్వారా వ్యక్తం చేశారు కవయిత్రి. సమాజం వ్యక్తుల్ని తయారు చేస్తుందా? వ్యక్తులే సమాజాన్ని తయారుచేస్తారా? అంటే విత్తు ముందా చెట్టు ముందా? లాంటి ప్రశ్న సునీత కవిత్వం చదివితే కూడా పాఠకుడికి కలుగుతుంది. వ్యక్తి ప్రవర్తనకు కేవలం అతన్నే లేదా ఆమెనే నిందించడం సరైనదేనా? సమాజ ప్రభావం వుండదా? వ్యవస్థ ప్రభావం ఉండదా? స్త్రీని అణచి వేసినా, దళితులని అమానుషంగా అంటరానివారిని చేసినా వేల యేళ్ళుగా వ్యవస్థగా మారిన సమాజమే కదా! ఆ సమాజ దృక్పథంలోంచి ఆ విలువలు వచ్చాయన్న అవగాహన అవసరం. వ్యక్తులను విడిగా అర్థం చేసుకుంటే సరైన అవగాహన కలుగదు. కొంత నిరాశకు కూడా గురవుతాం. 'వీళ్ళింతే! ఇక మారరు'' వంటి అభిప్రాయాలు సామాజిక దృష్టి లేకపోవడం వల్ల మారుతున్న కాలాన్ని, మారిన సమాజాన్ని పరిశీలించకపోవడం వల్ల ఏర్పడతాయి. తక్షణం అలా నిరాశాపూరితంగా కనిపించినా దీర్ఘకాలంలో సమాజం ఆధునిక రూపం తీసుకుంటుంది. ఆ ఆధునిక రూపంలో అప్పటిదాకా పాతవ్యవస్థలోని బూజుపట్టిన భావాలు, విలువలు అన్నీ కొట్టుకుపోతాయి. మనుషుల అభిప్రాయాలూ, విలువలు, ప్రవర్తనలూ మారతాయి. ప్రేమకూ, అనుబంధాలకూ, గౌరవాలకూ అర్థాలూ మారతాయి.

గంగవరపు సునీత కవిత్వం చదివితే ఇన్ని ఆలోచనలు, అభిప్రాయాలూ మనలో కందిరీగల తుట్టెలా రేగుతాయి. కవయిత్రి వెలిబుచ్చిన అభిప్రాయాలతో ఏకీభవించినా ఏకీభవించకపోయినా వ్యక్తిగా తనలోని సంఘర్షణను, నిజాయితీగా వెలిబుచ్చిన తీరునూ, అర్థం చేసుకుంటాం.

చాలామంది చెప్పినట్లు...

జీవితం మహత్తరంగా ఏమీ లేదు

కళ్లు మూసి తెరిచేంతలో

కనుమరుగయ్యేంత చిన్నదికాదు

నడిచి నడిచి... అలసిపోయేంత

పెద్దది కూడా కాదు

.....

అంతా చీకటే అని

చేతులు ముడుచుకున్నపుడు

వెన్నెలై కురిసి

నిర్వేదపుటాలోచనల్ని వెచ్చని నీళ్లతో కడిగేస్తుంది

అందుకే..

జీవితమంటే నాకు ప్రేమ'' (జీవితమంటే...)

ఒక అర్థవంతమైన అవగాహనను ఈ కవిత పాఠకుడికి అందిస్తుంది. ఆ అవగాహనలో నిజాయితీ ఉంది. ఆ నిజాయితీనే కవయిత్రిని ముందుకు నడిపిస్తుంది. ఆ అన్వేషణ కవయిత్రిని మరింత జీవిత లోతుల్లోకి అనివార్యంగా నడిపిస్తుంది. మనిషి కేంద్రంగా సమాజం మరింత అందంగా రూపొందడం కోసం ఆ అన్వేషణ దోహదం చేస్తుందని ఆశిద్దాం.

అర్థమైనంత వరకూ జీవితాన్ని అక్షరాల్లోకి ఒంపి కవిత్వం చేసే ప్రయత్నం చేశారు కవయిత్రి. ఆమె వ్యక్తం చేసిన భావాలు మన మనసులను కూడా తట్టి లేపుతాయి. జీవితంలోని అనేక అనుభవాలు మనస్సు మీద వేసిన ముద్రలు ఒక్కసారిగా మనలో జూలు విదుల్చుకుంటాయి. ఈ కవిత్వం చదివి మన మనస్సు స్పందిస్తుంది. మనస్సును తట్టిలేపే ఈ కవిత్వంతో మనమూ సంతోషంగా ప్రయాణం చేస్తాం. కాస్తంత దుఃఖమూ, కొంత సంతోషమూ, నిరంతర సంఘర్షణా అదే జీవితం అంటూ కొంత అర్థం చేయిస్తుంది కవయిత్రి 'వెన్నెల చివుళ్ళ'ంటూ చెప్పిన తన ఈ కవిత్వం ద్వారా.