ఎంపు

కథ    ప్రసిద్ధం

-  చాగంటి సోమయాజులు

కుంటాడి కావేళ జోలి నిండిపోయింది. అది ఆవేళ వాడి అదృష్టం. జోలితో జోలెడు ముష్టి. అంటే రెండు కుంచాల బియ్యం. రేపటి చింత లేని బ్రతుకైనా తొడకి బరువుగా తగుల్తూ జోలి వేళాడుతూవుంటే కుంటాడి ప్రాణం సంతుష్టితో సుఖపడ్డాది. పది రోజుల గ్రాసం వాడి భుజాన్ని దిగలాగుతూ వేళ్ళాడుతున్నాది.

కుంటాడు కాలెగరేస్తూ ఊరవతల తోటల్లోకెళ్ళాడు. నెల్లాకు ఎండుపుల్ల లేరుకున్నాడు. మూడు మామిడి పింజలు దొంగిలించాడు. సాయంత్రానికి సత్రపు అరుగులు చేరుకున్నాడు. మూటలో మట్టిపిడత తీశాడు. మూడు రాళ్ళ మధ్య నిప్పుచేసి అన్నం ఎసరు పెట్టాడు.

ఎర్రగా పొయ్యి నిండా లేచింది మంట. చలితో చుట్టుకుపోయిన కుంటాడి శరీరం వెచ్చపడ్డాది. చుట్ట ముట్టించి అడ్డపొగ పెట్టాడు. వాడి తొడకానుకుని వున్న బియ్యపు జోలిని తణువుకుంటూ తనివితో కళ్లు అరమోడ్చేడు. అన్నం

ఉడుకట్టింది.

''ఎర్రీ!'' అని కేకపెట్టాడు. సత్రపు అవతల వరండాలో ఎర్రి, దాని కుష్టురోగపు తండ్రి కాపురమున్నారు. ఎర్రి వచ్చింది.

''పులుసుదాకోపాలి యిద్దూ?'' అన్నాడు.

''ఏం పులుసురో?'' అన్నాది ఎర్రి.

''ఏం పులుసునే, మామిడికాయ నెల్లాకు!''

ఎర్రి పసికట్టింది. కుంటాడి చంకలోంచి దిగి తొడవార గుండ్రంగా మఠం వేసుకొని ఉన్నాది. రెండు కుంచాల బియ్యపు మూట. ఎర్రి బుర్రంతా ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయింది.

''గింజలు బాగా దొరికినాయిరో! ఎవిడి మొకం చూసినావు?'' అన్నాది.

''సీకటితో సలిమంట ఏసినారు. ఎర్రగా నీ మొకమే సూసినాను?'' అన్నాడు.

''ఉన్ననాడూ తినవా? ఎదవ నెల్లాకు సేపలైనా కొన్రా? నానైతే మాంసం కొందును.''

''అమ్మో గింజలైపోవు! ఆటితో నానూ పదేను రోజులు బతకాలి.''

''రేపు తిరిపెమెత్తవా? జానడు పొట్టకేటోరె ఓ మూడు పిడికిళ్లు దొరికితే సాల్దా? కొన్నా సేపలు!'' అని బలవంతపెట్టింది.

దాని మాటలో ఉన్నాది ముష్టివాళ్ల ఆర్థిక రహస్యం. మూడు పిడికిళ్ళు దొరికితే చావకుండా బ్రతకవచ్చు! నలుగురమ్మలకి దయగలిగితే పొట్ట నిండిపోతుంది. అదీ ముష్టివాళ్ళ ధీమా. సొట్డాడు లేచాడు. ముసిల్దాని కొట్టుకెళ్ళాడు. ముసిల్ది ముష్టి ముసాఫర్లకి కిరాణీ సామానులు కూరలు, కంప కట్టలూ అమ్ముతుంది. సోలిడు నూకలు వెల పుచ్చుకుని నాలుగెండుచేపల్తో సహా పులుసు సామానిచ్చింది. ఎర్రి పులుసుదాక తెచ్చింది.

''ఓరే, నానోటడుగుతాను!'' అన్నాది.

''నువ్వడుగుతావని నాకు తెల్సును'' అన్నాడు.

''ఏటివో?''

''బియ్యం!''

'మా యయ్యకి జొరం. మూణ్ణాళ్ళయి ముష్టి నేదు.''

''నా నియ్యను.''

''ఊరికే అక్కర్లేదురో. నీ కాడున్నాయి బదులియ్యి, లేనినాడు మాకాడుచ్చుకో.''

''నా నియ్యను.''

''ఓ రియ్యరా!''

''జటకావోణ్ణడుగు. ఆడంటే నీకు జోకు''

''నీ జిమ్మడ! జటకావోడు నన్నొగ్గీసినాడు.''

''నేదు. ఆడు బండి యెక్కి కుచ్చుల కమిచీతో ఛలో ఛలో అంటాడు. ఆడి దగ్గర కెళ్లు!''

''ఆడికి పెళ్ళయిపోనాది.''

''ఐతే బైరాగోణ్ణడుగు, బైరాగోడిపాటి సేసినాను కాదు! నా నూకలు కావాలా?''

''ఆ బైరాగోడి సంగతి తెలుసా? వోనాడ్డద్దరేతిరి శిలుం కొట్టి కొట్టి ఒచ్చినాడు. 'ఏటంటావు' అన్నాడు. రూపాయి ఇయ్యి! అన్నాను. 'రూపాయి బుర్రా నాది?' అన్నాడు. 'అయితే పోయి శిలుం కొట్టుకో' అన్నాను. అటు సూసినాడు. ఇటు సూసినాడు. మొల్లోంచి తీశాడు. ''యిచ్చురూపాయి. నువ్వేటిరా యిచ్చినావు?''

''నాకాడేటుంది?''

''ఉన్నదే!''

''ఉంటే తగువేమి?''

''ఆ బియ్యమన్నీ వొగ్గేస్తావూ?''

''వొట్టికెళ్లు. మాట తిరిగితే వొట్టు.''

ఆ రాత్రి చీకట్లో కుంటాడు ఎర్రిని పట్టుకుని చెడ్డ బతిమాలేడు. తను వాళ్లతో ఉండిపోతాననీ, తనకీ గంజి

నీళ్లు పోస్తూ ఉండమనీ, తన్ను పెళ్ళాడమనీ పెద్ద పట్ట పట్టేడు. ఎర్రి మెత్తబడ్డాది.

మర్నాడు, ఎర్రి, సొట్టాడు కలిసి వొండుకొంటున్నారు. ఎర్రి చేపల పులుసు పెట్టంది. కైరేతీ సత్రవులో అందరి ముక్కులూ ఎగరగొట్టింది పులుసు వాసన. జ్వరంతో పడుకున్న ముసిలాడు లేచాడు.

''ఈడెవడు?'' అడిగాడు.

''ఇక్కడున్న సొట్టాడే!'' అన్నాది ఎర్రి.

''ఎందుకొచ్చినాడూ?''

''కలిసి వొండుకుంటున్నాం''

''కలిశా?''

''ఔను మామా కలోసుకున్నాం'' అన్నాడు సొట్టాడు. ముసిలాడు ఎర్రగా చూశాడు.

''ఎళ్ళవతలకి సెత్త ఎదవా!'' అన్నాడు ముసిలాడు.

''ఎందుకలా కసురుతావు? నానంత సెడిపోయినోణ్ని కాను'' అన్నాడు సొట్టాడు.

''ఓ...రెరుగుదునెళ్రా! జాత్తక్కువ ఎదవా!''

సొట్టాడు పిచ్చెత్తిపోయాడు.

''నాకా జత్తక్కువ! నాను కాపోళ్ళ కుర్రోణ్ణి. ఏటనుకున్నావో! ఆ! నీ కూతురు గొప్పదయిపోనేదు. జటకావాడితో పోయిన సెటకారీ, ఆ జటకావోడు జొన్నగుడ్డి మాలోడు'' అన్నాడు సొట్టాడు.

ముసిలాడు లేచి పులుసుదాక కాల్తో తన్నేడు. పెద్ద అల్లరి అయిపోయింది. ముష్టివాళ్ళంతా మధ్య పడ్డారు. సొట్టాడు కుంటు కుంటూ వెళ్ళిపోయాడు.

'ఈ ఎదవా దొరికినాడు నీకు? సరియైనవోణ్ణి నానే సూత్తాను' అని ఎర్రికి చెప్పి యెక్కడికో వెళ్ళిపోయాడు. సొట్టాడు మళ్ళా వచ్చాడు.

''మీ యయ్య మాటలు ఇన్నావా?'' అనడిగాడు.

''నానేటి సేతును?'' అన్నాది ఎర్రి.

''నువ్వు సెయ్యగలిగింది నువ్వు సెయ్యాల!''

''ఏటి సెయ్యమంటావు?''

''నాతో రా!''

''ఎక్కడికి?''

''ఎక్కడకేటి?'' రామేశ్శరం దరి నుంచి అద్దుమాలిన రాజ్జెం''

''ముసిలాడు?''

''ఆడేడుపాడేడుస్తాడు!''

''అంటే?''

''వొగ్గేస్థాం!''

'అమ్మ అమ్మ గుండె తీసినోడా? రోగిష్టిపోణ్ణి వొగ్గేసి నీతో కులుకుతూ రమ్మంటావూ?''

''నీకిష్టమైతేనే!''

''ఎళ్ళెళ్ళు!'' అని కసిరికొట్టింది. ఎర్రి కెదురుగా గోడమూల గోనె కప్పుకొని గొంగళిపురుగులాగు చుట్టుకొని సొట్టాడు పడుకొన్నాడు. ఎర్రి దాకలో అన్నం గంజి వేసి నంచుకోడానికి నాలుగు మిరపకాయలు పెట్టి సొట్టాణ్ణి లేపింది.

''తిండి తిన్రా! మళ్ళా మా యయొస్తే జట్టీ''

''నాను తిన్ను!'' అన్నాడు. ఎర్రి ఎంత బతిమాలినా లేచాడు కాదు.

ముసిలాడు వచ్చేడు. వాడితోపాటు గుడ్డివాణ్ణి ఒకణ్ణి తీసుకొచ్చాడు.

''ఎర్రీ'' అని కేకేశాడు. ఎర్రి పలికింది.

''ఇయ్యాళనుంచీ నువ్వు ముగ్గురికి గంజినీళ్ళు

ఉడకెయ్యాలి. తెలిసిందా? ఆ! ఈ గుడ్డోణ్ణెరగవూ?''

ఎర్రి గుడ్డివాణ్ణి ఎరుగు. వాడితో వాళ్ళు శ్రీకూర్మండోలా యాత్రకెళ్ళారు.

''ఎర్రీ బాగున్నా?'' అని కుశల మడిగేడు గుడ్డివాడు.

''ఏం బాగునే. ముసిలోడు మూల పడ్డాడు'' అన్నాది ఎర్రి.

''పెద్దోడయాడు'' అన్నాడు గుడ్డివాడు.

''అనాగేనే'' అన్నాది ఎర్రి.

''ఎర్రీ, ఇయాళనుంచి, నువ్వు ముగ్గురికి గంజనీళ్ళు

ఉడకెయ్యాలి'' అన్నాడు ముసిలాడు.

ఎర్రి మతి పోయింది. పెంచి పెద్దదాన్ని చేసిన తండ్రి

శుభ్రమైన కుంటాడు దేహీ అని కాళ్ళదగ్గరుంటే గెంటేసి గుడ్డివాడికి కట్టిపెట్టడానికి పూనుకొన్నాడు. ఎర్రికి బోధపళ్ళేదు. ఏమి లాభం? కాదండానికి వీల్లేదు. తండ్రి చెప్పినట్లు నడుచుకోక తీరదు. సత్రపు పంచమూలని కుక్కలాగ చుట్టుకొని కుంటాడు పడుకున్నాడు. తిండి తిన్నాడు కాడు. వాడు అడుక్కు తెచ్చిన బియ్యం పెట్టి ఎర్రి వంట చేసింది. ఎర్రి దిగాలు పడిపోయింది.

''ఎర్రీ! నువ్వు ఎర్రిదానివి. నిజంగా ఎర్రిదానివి'' అన్నాడు ముసిలోడు. ఎర్రికి ఏడుపు వొస్తున్నది.

''ఇలారా ఎర్రీ!'' అని ముసిలాడు దాన్ని దూరంగా తీసుకువెళ్ళాడు.

''సూసినావా గుడ్డోణ్ణి?'' అనడిగాడు. చూడకేం? ఎర్రికి అదివరకే తెలుసు. నల్లగా రాయిలాంటి వొళ్ళు, నుదురు నిండా మెరిసిపోతూ నామం! పేలిన పత్తికాయల్లాగ కిందికి జారిపోతూ గుడ్లు భయమేస్తూ గుడ్డివాడుంటాడు.

''ఆ! సూసినాను.'' అని తొడలు వాయించుకొంది.

''నీకు సొట్టాడిమీదున్నాది!'' అని వెక్కిరింపు నవ్వు నవ్వాడు.

''నా కెవడిమీద నేదు'' అని శూన్యాన్ని చూసింది.

''అనాక్కాదు సెప్పు''

''నాకు తెల్దు''

''నీకు సొట్టాడు కావాలి!''

''నీ యిష్టమే కానీ!''

''అనాగన్నావు బాగుంది. అది నోకం మెచ్చిన మాట. నాను సెప్పినాను ఇనుకో!'' అన్నాడు ముసిలాడు. ఇనుకోక తప్పుతుందా! నిల్చో అంటే నిల్చోవాలి. వాడితో వెళ్లు అంటే వెళ్ళాలి. మనసా ఇష్టంలేని పెళ్లి కూడా వొద్దంటానికి అవకాశం లేదు. తిరుగుబాటు చేయడానికి సత్తువ లేదు. చావడానికి సిద్ధంగా ఉన్న ఆ ముసలి కుష్టురోగపు తండ్రిలో ఏమున్నాది? పెంచిన తలితండ్రులకి ఆ అధికారం ఒక్కక్క పిల్లపైని ఉన్నాది. ఉన్నాది ఒక్కొక్క పిల్లకి తలితండ్రులపైనా గౌరవం.

''ఇనుకోక కాదన్నానా?'' అన్నది ఎర్రి.

''ఆడికి ఈడికీ తేడా సెప్పు'' అని అడిగాడు.

''సొట్టోడు సక్కనాగున్నాడు. గుడ్డోడు భయమేస్తున్నాడు.''

''నాను భయమేస్తూ నేనూ? కుష్టురోగిని నన్నెలాగ సూస్తున్నావు? నాకెలాగ సేస్తున్నావు?''

''బాగుంది. తండ్రివి!''

''నాను తండ్రినని ఇష్టపడ్డావా! ఆడు మొగుడని ఇష్టపడి సేస్తూ ఓకాడుంటే అదే ఇష్టమౌతుంది. సొట్టాడితో ఇంతకీ దినం ఎళుతుందా?''

''ఎందుకెళ్ళదు?''

''ఏనాగెళుతుంది?''

''మూడు పిడికిళ్ళ ముష్టి దొరకదా?''

''అదిగక్కడే నాను సెపుతున్నాను. ఇనుకో.'' అని ముసిలాడు పెద్ద బోధ చేశాడు. ముసిలాడు ఉపన్యాసం ముష్టిలోకానికి ఉపనిషత్తు.

''ఈ ముసిలాడు సచ్చీ కాలానికి నన్నద్దానం చేశాడని నువ్వేడవకు. సొట్టాడితో వెళ్ళినావా నీకు కూడు నేదు ఆలకించి యాదస్తుంచుకో! ఇయాళ సెప్పినది మళ్ళ పుస్కరానికి సూసుకో. సొట్టాడు ఏ గుమ్మ మెక్కినా మొహం మీద ఛడిమని తలుపు ఏసుకుంటారు. ఆడి మొకం చూస్తే ముష్టి పలకదు. ఆడు నిన్నట్టుకు బతుకుతాడు. నిన్నాడికి ఈడికి కుదిరిసి ఆడు బతుకుతాడు.

గుడ్డోడు మహారాజు. కళ్ళు లేని కబోది. ఆడి జనమ కదొక్కటే శాన. ఆణ్ణి సూస్తే జాలి పుడతాది. ఏ యమ్మేనా మనసు కరిగి ఇన్ని గింజలేస్తాది.

అదంతా ఎందుకు? ఆడు అద్దుమాలిన పాటగోడు. ఆడి కెన్నెన్ని పదాలొచ్చును. ఆణ్ని చెయ్యి పట్టుకుని తీసికెళ్ళి నాలుగు రోడ్ల మధ్య నోవార కూకోయెట్టి, ఆడి ముందల గుడ్డ పరిసి నువ్వెళ్లిపో. ఆడు సితారట్టుకొని సిరతలు వోయిస్తూ పాడినాడంటే రూపాయి డబ్బులికి నాగారాదు. నీకదే వాకలా.

మనిషిని, సూసినావా? గునపంనాగున్నాడు. నానాగ పెద్ద రోగం మొండిసేతులూ నేవు. జిర్రని సీదడు. ఇంత తెస్తాడు. ఇంత తింటాడు. నీమీద ఆధారపడి నీ సెప్పుసేతలో ఉంటాడు.

నువ్వెక్కడికి ఎళ్ళినా అడిగినోడు కాదు. సూడరాడు. నీకు మనసయిందీ ఇష్టమొచ్చినట్టు తిరిగు తఖరనేదు... ఏమంటావు?'' అనడిగాడు.

''నానేటంటాను?'' అన్నాది ఎర్రి.

''అనాక్కాదు. ఆణ్ణీ వొగ్గకు. నాను బతికుండగా సెప్పుతున్నాను.''

''సరేనే, పద.''

''ఈ బైరేగి సిటికి అందరికి తెల్దు. నన్నడిగితే ముష్టి గుంటలంతా ఎతికి ఎతికి గుడ్డోళ్ళనే పట్టుకోవాలి.''

''పద''

ఇద్దరు సత్రపు అరుగుమీదికెళ్లారు.

''ఒరే గుడ్డీ! ఎర్రి వొప్పుకుంది. అదింకోమాటందు.'' ముసిలాడు చెప్పేడు. గుడ్డివాడు పొంగిపోయాడు. వాడి జన్మకి ఎర్రిలాంటి గుంట అజన్మాంతం దొరకడమే భాగ్యము.

''ఎర్రీ! ఇంద, ఇందనోవి తీసి రేపు కడేలూ, అందెలూ కొనుక్కో.'' అని గుడ్డివాడు దాచుకొన్న ముంతంత డబ్బుల మూట పైకి తీశాడు. కాసులు, దమ్మిడీలు ఎన్నాళ్లబట్టి కూడబెడుతున్నవో ముంతంత మూటని చేశాడు. అన్ని డబ్బులు ఏ ముష్టివాడి దగ్గరున్నాయి! ఎర్రి కళ్ళు చెదిరిపోయాయి.

''నాకు మెళ్ళోకి ఎర్రపూసలు కావాలి'' అన్నాది. ఎర్రికి ఎర్రపూసలు ఎన్నాళ్ళనుంచో మనసు.

''అయీ కొనుక్కో! కాని సిలవేరు కడేలూ, అందెలూ కొను. కడేలూ గాజులూ నేకపోతే ఆడదానికీ, మొగాడికీ ఏటీ తేడా? కడేలు సెడ్డ అందం'' అన్నాడు గుడ్డివాడు. కళ్ళు లేనివాడికి కడియాల రవళులూ గాజుల మోతలే కాబోలు కామాన్ని కదుపుతాయి.

''ఇక నెగండి కూడు తిని తొంగుందాం'' అన్నాడు ముసిలాడు. ఎర్రి ముగ్గురికి కూడు సర్దింది. మూకుడుతో కూడు పెట్టి గంజి నిండా పోసి గుడ్డివాడి కందించింది.

''మాయమ్మ కదూ? అద్దిగలాగ ఆడికి దినం ఎళ్ళనీ నీ సేత్తో ఆడికింత ఎట్టు. ఇద్దరూ నా దినం సచ్చీదాకా ఎళ్ళనీయండి. ఎర్రీ! నాను బతికుండగా సెపుతున్నాను. ఆ గుడ్డోణ్ణి వొగ్గకేం?'' అన్నాడు ముసిలాడు.