సంపాదకీయం

కందుకూరి వీరేశలింగం శతవర్థంతి

ఒక వ్యక్తి అస్తమించిన వందేళ్ల తర్వాత ఆయన  ఆదర్శాలూ, ఆచరణా అత్యంత  సమకాలీన  అవసరాలుగా కనిపిస్తున్నాయంటే ఆయన ఎంత దార్శనికుడో  సాహసికుడో దానికదే అర్థమైపోతుంది. ఆయనే అగ్ని తరంగం కందుకూరి వీరేశలింగం. అందుకే వైతాళికుడు అనిపించుకున్నాడు. ఆయన విస్తారమైన విశేషమైన విలక్షణ కృషి ఒక సంస్కర్త  పరిధికి మించింది. ప్రధాన మంత్రులూ ముఖ్యమంత్రులే యాగాల పేరిట యాగీ చేస్తున్నపుడు- అమ్మాయిలపై  అత్యాచారాలు అమానుషాలే గాక అసమానతలు కూడా ప్రబోధించే ప్రభువులూ పరివారాలూ ఢిల్లీ గద్దెక్కినప్పుడు- వాస్తు కోసం రాజధానులూ సచివాలయాల మార్పుచేర్పులు చేసే  నేతలు తెలుగునేల నేలుతున్నప్పుడు- అలాటి నేపథ్యంలో వస్తున్నది వీరేశలింగం శతవర్ధంతి. సాహితీ స్రవంతి ఈ సమున్నత సంచలన వారసత్వాన్ని సగర్వంగా చాటిచెప్పేందుకే ఈ ప్రత్యేక సంచిక వెలువరిస్తున్నది. తెలుగునాట సంఘసంస్కరణ ఉద్యమాలతో ఆధునిక భావవిప్లవానికి తొలికృషి బలంగా చేసినవాడు వీరేశలింగం. వందేళ్ళ క్రితం కన్నుమూసినా సమాజంలోని మూఢాచారాలపై వీరేశలింగం చేసిన పోరాటం సదా ఆయనను జ్ఞప్తికి తెస్తూనే ఉన్నది. ఆధునిక కాలం అని చెప్పుకుంటున్న ఈ నవ్య నాగరిక సమాజంలో ఇటీవల జరుగుతున్న ఘటనలు చూస్తే ఇంకో వెయ్యి మంది వీరేశలింగాలు వచ్చి పోరాడాలేమో అనిపిస్తుంది. ఆనాటి సమాజంలో మహిళల జీవితాలతో ఆడుకుంటున్న అజ్ఞానపు ఆచారాలైన బాల్య వివాహాలు, మంత్రాలు, మూఢనమ్మకాలు వంటి వాటికి వ్యతిరేకంగా వీరేశలింగం పోరాడాడు. వితంతు వివాహాలు జరిపించడం కోసం అత్యంత సాహోసపేతంగా ఉద్యమాన్ని నిర్వహించాడు.  చాంధసులను లెక్కచేయకుండా ఆనాటి విద్యార్థులు, సంఘ శ్రేయోభిలాషులు, వీరేశలింగం ఉద్యమానికి వెన్నుదన్నుగా నిలిచారు. సంప్రదాయాలకు వ్యతిరేకంగా ఉద్యమిస్తున్నందుకు సాంఘిక బహిష్కారం వంటివి ఎదురైనా వాటిని సమర్థవంతంగా ఎదుర్కొన్నారు. ఆ ఉద్యమస్ఫూర్తిని ఆ తరువాత కాలం కొనసాగించలేకపోయింది. వర్తమాన సమాజంలో మహిళల పరిస్థితి మరింత దయనీయంగా మారింది. దళితులపై, పేదలపై సరికొత్త రూపంలో దాడులు పెరిగాయి. సమాజాన్ని కులవ్యవస్థ, ఛాందస భావాలు ఇంకా పట్టి పీడిస్తూనే ఉన్నాయి. ఇటువంటి పరిస్థితులలో కందుకూరి వీరేశలింగం శతవర్థంతి అవకాశాన్ని అందిపుచ్చుకుని పురోగామి శక్తులు, సామాజిక కార్యకర్తలు, రచయితలు ఐక్యంగా సమాజాన్ని వెనకకు నడిపించే భావజాలాన్ని తిప్పికొట్టాలి. కందుకూరి వీరేశలింగం శతవర్థంతి జరిగే ఈ సంవత్సర కాలమంతా శతవర్థంతి పేరిట వివిధ సామాజిక చైతన్య కార్యక్రమాలు నిర్వహించడానికి అందరూ కృషిచేయవలసిందిగా విజ్ఞప్తి చేస్తున్నాం. అదే కందుకూరి వీరేశలింగం గారికి తెలుగు నేల ఇచ్చే నిజమైన నివాళి.