అణచివేతపై ధిక్కార రంగస్థలం

 - అనిల్‌ డ్యాని   9703336688

''తూర్పు తూర్పే పడమర పడమరే'' ఆ రెండు ఎన్నటికి కలవవు'' అంటాడో ఆంగ్లకవి. అతి ప్రాచీన నాగరికత కలిగిన దేశాల్లో భారతదేశం ఒకటి. అనేక కులాలు, మతాలు, దశాబ్దానికో సిద్దాంతం ఈ నేల మీద పురుడు పోసుకున్నాయి. ఎన్నో యేళ్లుగా భారతదేశం వర్ణవివక్ష అనే ఒక వాస్తవాన్ని మోస్తూ బతుకుతోంది. రాజ్యాంగం రాక ముందు వందేళ్ల వెనక్కి వెళితే ఆంగ్లేయుల ఇనపనాడాల కింద దేశం నలిగిపోతున్న రోజుల్లో ప్రజల్లో ఉత్తేజం నింపడానికి ఒక ఐకమత్యం తేవడానికి మాట, పాట ఎంతగానో

ఉపయోగపడ్డాయి. అప్పటికి ముఖానికి రంగు అప్లయ్‌ చేసుకొని నటించే సాంప్రదాయం లేదు కాబట్టి వారంతా తమ తమ నిజమైన స్వరూపాలతోనే, రాజప్రసాదాల్లోనూ, కచేరీల్లోనూ, చానళ్లలోనూ తమ ప్రదర్శనలు ఇచ్చేవారు. క్రమంగా ఇలా చేసే వారందరని సమాజం అంటరాని వారుగా చూసింది. వీరంతా పైకి మాత్రమే కళాకారులు, ఆకలి తీరని పంచములు. సూతులు.

''బ్రహ్మణోస్సముఖమాసీత్‌

బాహూరాజ్యన్యకృత:

ఊరు తిదశ్చ యద్వైశ్స:

ఐదా భ్యామ్‌ శుద్రా అజాయత్‌:''

ఇది భారతదేశ ప్రధాన రిజర్వేషన్‌. సూత తరాల నుంచి అంతరాలని పెంచడానికి దోహదపడిన రుగ్వేద సూత్రం. అనాదిగా బ్రహ్మ తల నుంచి జనించిన బ్రాహ్మలు చదువు పరమైన అంశాలన్నింటిని వారే తమ అధీనంలోకి తీసుకొని, వర్ణాల వ్యవస్థని ఆధారంగా చేసుకొని శూద్రులని అంటరానివారుగా చేసింది. ఆనాటి కులవ్యవస్థ రాచరిక వ్యవస్థ నుంచి బ్రాహ్మణులు భగవంతులకి ప్రతినిధులుగా నియమించప బడినామని చెప్పుకున్నారు. ఎలాగూ ఆ తరువాత రెండు వర్ణాలు కాస్త ఆర్థికంగా నిలదొక్కుకున్నవారే కాబట్టి సామాన్యంగా అధికారానికి దగ్గరగా ఉంటారు. ఇంక నాల్గోవర్ణం ఆది నుండి అలాగే అణచివేతకి గురై అటు సామాజికంగా, ఆర్ధికంగా ఎటూ ఎదగలేక ఒక నిస్తేజమైన సందర్భంలో చాలా మంది శూద్రులు, చేతివృత్తులని ఆశ్రయిం చారు, రానురానూ వారు ఉత్పత్తిని పెంచి ఆర్థికంగా సమాజాన్ని పరిపుష్టం చేశారు.

ఈ క్రమంలో రోజంతా కష్టపడి సాయంత్రానికి శరీరాన్ని మెదడుని చల్లబరచ డానికి శూద్రవర్ణ ప్రజలు తమకి తెల్సిన కథల్ని, సంఘటనలని పాటల రూపంలో పాడుకునేవారు. అలా చాలా గ్రామాల్లో అనేక నాటక సమాజాలు వెలిశాయి. నిజానికి ఈ చర్య ఈ నాటిది కాదు. పురాణాలన్నీ బట్టీయం వేసిన ''సూతుడు''. దాన్ని కథలు కథలుగా ప్రచారం చేశాడు. అయితే శూద్రుడికి ఆ రోజుల్లో వేదాన్ని, లేదా పురాణాలని చదివే  ఆస్కారం లేనప్పటికీ కొంత మంది ఆనాడే ఒక విప్లవ చర్యగా దీన్ని సాధన చేశారు. ఆ తరువాత అందులోని చాలా అంశాలు నాటకాలుగా హరికథలుగా, బుఱ్ఱకథలుగా ప్రాచుర్యంలోకి వచ్చాయి. నిజానికి వీటన్నిటి వెనుక శూద్రుల పాత్ర అనన్య సామాన్యం. ఏవైతే ఇక్కడ భారతీయ సంగీత పరికరాల్ని జంతు చర్మాలతో శూద్రులే తయారు చేసుకుని సాధన చేసుకునే వారు. ఆ రకంగా వారు సంగీతానికి ఎనలేని ఆస్థిని సమకూర్చారని చెప్పవచ్చు.

నిజానికి శూద్రులు రంగస్థలం మీద తమ కథలే చెప్పుకున్నారు. అరుంధతి కథ, జాంబవంతుని కథ, రాముడి చేతిలో కూలిన రావణకథ, శంభుకునివధ వంటి వంచితుల గాధల్ని పాడుతున్నారు. కానీ రానురాను సమాజంలో వింతపోకడలు వచ్చి నాటకరంగాన్ని ఆక్రమించిన మరికొంత మంది పెద్దలు ఆయా కథలకు సమూల మార్పులు చేసి మరలా ప్రదర్శించడం వలన అణగారిన ప్రజలు, వారి తాలూకా యోధుల కథలు వెలుగులోకి రాలేదు, ఇదొక అన్యాయమైన  వివక్ష. రాజ్యాంగం వచ్చిన తరువాత మనుధర్మ శాస్త్రం అమలు పూర్తిగా కాకపోయినా పాక్షికంగా తగ్గింది. అయితే చాలా కాలం వరకూ శంకరుని ఢమరుకం నుంచి ఉద్భవించిన అక్షరాలు నేర్చుకోవడానికే దళితులకు చాలా యేళ్లు పట్టింది.

నేటికీ నిలిచి ఉన్న ఒక ఉత్తమమైన మాట ''కావ్యేషు నాటకం రమ్యం'' అంటే కావ్యాలన్నింటిలో అనగా సాహిత్య ప్రక్రియల్లో నాటకం చాలా ఉత్తమైనది అని ఈ రచయిత తన సిద్దాంత వ్యాసంలో ఏమి చెబుతున్నారో ఒక్కసారి చూద్దాం.

''ఎనలేని భారతీయ సంస్కృతికి, దాని ఔన్యత్యాన్ని, ఆధ్యాత్మిక భావ సంపదను గౌరవిస్తూనే కుల వ్యవస్థ ద్వారా సమాజంలో పేరుకుపోయిన అసమానతలను ఎత్తిచూపుతూ వాటిని సరిదిద్దడం కోసం రంగస్థలం ఉద్యమం కొనసాగిస్తుంది.

శాస్త్ర విజ్ఞానాలు వెలుగు ప్రసరిస్తుం డగానే ఆ వెలుగులోని ఆధ్యాత్మిక అరాచకం ఒకవైపు, రాజకీయ విధ్వంసం మరొక వైపు సమాజాన్ని కుదిపేస్తున్న ఈ తరుణంలో సూత రంగస్థలి ఈ విషయం పట్ల ప్రజల్ని చైతన్య పరుస్తుంది.

కులతత్వం భావజాలం నివురుకప్పిన నిప్పులా, వెలుగును ఆవరించిన మబ్బులా వ్యాపిస్తోంది. రిజర్వేషన్‌ సదుపాయాల మీద అగ్రవర్ణాల సమీకృత దాడిని తద్వారా జరగబోయే పరిణామాల్ని అందుకు నివారణా మార్గాల్ని అన్వేషిస్తుంది.

శూద్ర, అతిశూద్ర వృత్తులు, కళల వెనుక దాగిన కళాత్మక విలువల విశేషాల్ని వెలికితీసి, వాటి సాంస్కృతిక పునాదులను తాత్విక ఔన్నత్యాన్ని విశదపరుస్తూ, కొత్త కళాచేతుల్ని ''సూతరంగస్థలి'' నిర్మిస్తుంది.

సూతరంగస్థలి పేద, బలహీన వర్గా లకు బాసటగా నిలుస్తుంది. తరాల సామాజిక విషవలయ చట్రంలో చిక్కుకుని చారిత్రక పేదరికం అనుభవిస్తున్న వారి పక్షాన పోరాడు తుంది.''

ఇలా అనేకానేక ప్రతిపాదనల్లో ఒక కళతో కూడిన సమాజాన్ని సూతరంగస్థలం ఆశిస్తుంది. అయితే ఇందు కోసం ఇంతకు ముందు నుంచి కృషిసలుపుతున్న వారిని మనం విశేషంగా గుర్తు చేసుకోవాలి, గబ్బిలం రాసిన జాషువా నుంచి కొత్త గబ్బిలం రాసిన ఎండ్లూరి సుధాకర్‌ వంటి నవతరం కవులని'' అలాగే శూద్ర కులాల కోసం పనిచేసిన అనేక మంది నాయకులను పెరియార్‌ కరుణానిధి, త్రిపురనేని రామస్వామి వంటి హేతువాద, ద్రావిడ సిద్దాంత కర్తలను మనం స్మరించాలి. అందుకు సూత రంగస్థలం వేదిక కావాలి. ఎప్పుడో కొలకలూరి ఇనాక్‌గారు నాటకంగా మార్చబడిన మునివాహన సేవ, నేటికి రూపాంతరం చెంది వాస్తవ రూపం దాల్చింది. అయితే అంతటితే ఆగిపోతే కష్టం ఏనాటి నుంచే అంటుకుని ఉన్న జాడ్యం పోవాలంటే శూద్రవర్ణాలన్నీ ఒక్కటి కావాలి.

రచయిత ఒకచోట అన్నట్లుగా నాలుగు వర్ణాలలో పై మూడూ ఎప్పుడు కావాలంటే అప్పుడు ఒకటి కాగలవుగానీ శూద్రులు కావాలంటే మనుధర్మం ఒప్పుకోదు. నిప్పు రాజేస్తుంది. రాకాసి మంట పెడుతుంది. ఉత్పత్తి కులాల మూలాలను దెబ్బగొట్టి సాంకేతికతను సాయం తెచ్చుకుంటుంది. నిజానికి ఇది సంధి సమయం. ఓటమి భయపెడుతున్నా ఎక్కుపెట్టి విడిచిన శరంలాగా దూసుకుపోవడమే. అందుకు సూత రంగస్థలం ఒక వేదిక కావాలి.

ఒక అత్యున్నత స్థాయిలో ఉన్న అధికారి క్షణం తీరిక లేకుండా ఉన్న కళాకారుని అంతర్మధనం ఈ సిద్దాంతం. సాధారణంగా ఉద్యోగం రాగానే అమ్మయ్య చాలని విశ్రాంతి కోసం ఆలోచించకుండా నవ్యాంధ్రప్రదేశ్‌లో కళని సజీవంగా బతికించడానికి కృషి సలుపుతున్న వ్యక్తి సాంస్కృతిక శాఖా సంచాలకులు, నాటక కర్త డాక్టర్‌ దీర్ఘాసి విజయ్‌భాస్కర్‌ గారు.  ఇలాంటి ఒక చర్చ చేయడానికి చదువు ఒక్కటే అర్హత చాలదు. దానికి అవసరమైన ధైర్యం కావాలి. అణగారిపోతున్న ప్రజలపట్ల, వారి చైతన్యం పట్ల తపన ఉండాలి. అలాంటి  వ్యక్తులకే ఇలాంటి ఆలోచలు వస్తాయి. మార్పును తన ఇంటి నుంచి ఆశించే వ్యక్తి కాబట్టే ఈ పుస్తకాన్ని తానే ముందుగా తెచ్చి ఒక సూత్రీకరణ చేశారు. ఈ సూత్రం కాలగమనంలో భారతదేశ యవనిక మీద చైతన్య కళా కుసుమాలు విరబూయాలని మన:పూర్వకంగా కోరుకుందాం.