స్ఫూర్తినిచ్చే కవితా స్రవంతి

- కెంగార మోహన్‌9000730403


జనం నాల్కల మీద పదికాలాలు పాడుకునేలా పాటకు జీవంపోసిన పాటగాడు.. కవితకు కూడా ఆయువు ఊది బతికిస్తున్నాడు. దాదాపు రెండు దశాబ్ధాల క్రితం ప్రజాసమస్యలపై పోరాడే ఉద్యమకళాకారుడిగా పరిచితం. బాగా రాయాలి ప్రజల హృదయాల్లోకి వెళ్ళాలని చెప్పిన మాటలు నాకింకా గుర్తు. ప్రజా పోరాటాలెక్కడ జరిగినా అక్కడ వాలిపోయి తన పాటతోనో కవితతోనో అలరించే సాహితీ సంపన్నుడు..ఆ కవే స్ఫూర్తి..అతనంటే సాహితీలోకంలో తెలియని వారుండరు..ముఖ్యంగా సాహిత్య సాంస్క ృతికోద్యమ కార్యకర్తలకు బాగా తెలిసిన వాడు. ఆయన కవిత్వం ఇటీవల చదివి నాలుగుమాటలు రాయాలనిపించింది..ఆ కవిత్వమే 'పాదముద్రలు'. విప్లవ సాహిత్యోద్యమం తెలంగాణా ప్రజా సాయుధ పోరాటంలోంచి వచ్చిందన్నది తెలిసిందే. అలా అలల్లా ఎగసిపడి, కవిత్వ ప్రవాహమై ఇలాంటి ఎంతో మంది కవుల్ని తెలుగు సాహిత్యానికి అందించింది. ఈ కవి సామాజిక సమస్యల్ని, రుగ్మతల్ని, ప్రజాపోరాటాల్ని పాటలుగా రాసి తనే ట్యూన్‌చేసి పాడే రచయిత. ఈ పాదముద్రల్లో కార్యకర్తలకు కర్తవ్యాన్ని నిర్ధేశించి స్ఫూర్తిని రగిల్చి కదనరంగంలోకి కార్యోన్ముఖుల్ని చేస్తాడు. అరుణారుణపతాకం గుండెను చీల్చుకుని ఎగరేస్తాడు.. ఈ కవిత్వం నిండా ఉన్న అక్షరాలన్నీ మనల్ని చిటికెన వేలు పట్టుకుని ఉద్యమం వైపు నడిపిస్తాయి.
ఎవరు వాళ్ళు
ఇల్లు పిల్లలను వదిలేసి
అణగారిన జనం కోసం
ఆశల స్వప్నాలను మోసుకెలుతున్నవారు అని అంటూనే...కవిత చివరికొచ్చేసరికి
వాళ్ళు....
నీటిమీద రాతలు రాస్తున్నవారు కాదు
రక్తాక్షరాలతో
నడిచిన దారులెంట
ప్రశ్నల పొద్దయి పొడుస్తున్నవారు
వారే...
మార్కి ్సస్టు యోధులు!
పాదయాత్ర ధీరులు!!
ముందు యుగం దూతలు!!! ఇంతటి సైద్ధాంతిక నిబద్ధత కలిగి రాయడం మార్క్సిజాన్ని గుండెల్లో పెట్టుకుని బతుకుతున్న వాళ్ళకే సాధ్యం..ఉద్యమం కోసం పోరాడేవారికి ఆకలి దప్పులు తెలీవు. పేదల కన్నీళ్ళు తుడిచేందుకు ఎన్ని పస్తులైనా
ఉంటారు. బడుగుజనులకు అండగా నిలిచేందుకు ఎన్ని బాధల్నైనా ఆనందంగా భరిస్తారు. అన్నింటినీ త్యాగం చేసి
ఉద్యమమే ఊపిరిగా బతుకుతారు. అందుకేనా వాళ్ళని ముందుయుగం దూతలన్నది. అలా చెప్పడం కవి దార్శనికతకు నిదర్శనం. ప్రశ్నలపొద్దై పొడవడం గొప్ప కవితాత్మక ఎత్తుగడగా తోస్తుంది. ఈ కవి సామాజిక అంతరాలు చెదిరిపోవాలంటాడు.
ఇన్నేళ్ళు
కులాన్ని ముఖానికి తగిలించి
అణచివేతను అభరణాలుగా చేసి
మానసిక బానిసత్వానికి మనుషులనే
మరబొమ్మలుగా మల్చిన తీరును
పూలే పహారా కాస్తుంటే
అంబేడ్కర్‌ చూపుడు వేలు సాక్షిగా
కమ్యూనిజం కంటి వెలుగులో..అంటాడు. అసమానతలు, కులం ఈ దేశం నుండి బహిష్కరింపబడితే తప్ప మనుషుల్ని మనుషులుగా చూడరనే బలమైన కాంక్షను రగిలిస్తాడు. అందుకే లాల్‌నీల్‌ జెండాలు ఏకం కావాలని అంటాడు. అందుకే ఎవరు వాళ్ళు/సామాజిక న్యాయముకై/ లాల్‌ నీల్‌ జెండాలను/ ఆకాశం నిండా ఎగరేసినవారు..అని కవిత్వమై ఐక్యతా ఉద్యమాన్ని రగిలిస్తాడు. స్ఫూర్తి పాదముద్రలు చదువుతుంటే అప్పుడెప్పుడో చదివిన కె.శివారెడ్డి కవిత '' మృగాన్ని వధించాలి/ అందుకే ఆయుధం తెచ్చుకో/ ఆయుధం లేకుండా యుద్ధానికి మాత్రం రాకు'' అన్న మాటలే గుర్తుకు వస్తాయి. అలాంటి ఉద్యమ స్పూర్తిని చైతన్యాన్ని నరనరాల్లో నింపే ప్రయత్నం ఈ కవి ఈ కవిత్వంలో చేశాడు. ఈ పాదముద్రలు ముందుకు..మున్ముందుకు ఎర్రెర్రని కాంతిలో నడిచి నడిపిస్తూ మరోప్రపంచం కోసం పరితపిస్తూ సాగిస్తున్న పయనం. ఈ కవి సామాజిక న్యాయం కోసం అసమానతలు లేని సమాజాన్ని నిర్మించాలని ఈ కవిత్వంలో బలంగా కాంక్షిస్తాడు. అందుకేనేమో..
మట్టిమనషుల గాధలను
గానం చేస్తున్నవారు
కష్టజీవుల కన్నీళ్ళకు
జవాబుగా జెండాలెత్తిన వారు
మనువాదాన్ని మట్టుబెట్ట
మార్క్‌ ్స పూలే అంబేడ్కర్‌
అడుగులేస్తున్నవారు
నన్ను పట్టుకొని మాట్లాడుతున్నారు..మట్టిమనుషులపై మమకారం, బడుగుజీవుల కన్నీళ్ళపై సానుభూతి, అణగారిన ప్రజలపై అవిభాజ్యమైన ప్రేమ ఈ కవిని సామాజిక న్యాయాన్ని కాంక్షించేలా సాధించేందుకు పోరాడేలా చేసిందనిపిస్తుంది. నడుస్తున్న దారిలో ముళ్ళున్నా..ముళ్ళలాంటి బంధాలు, బంధనాలు, సంకెళ్ళున్నా..ఎన్నో అవాంతరాలు అడ్డగించి నడకని ఆపాలని చూసినా ఈ పాదయాత్ర ఆగదు..ఆగని యాత్ర..అలసిపోని యాత్ర..అహర్నిశలు అలుపులేక సాగుతున్న యాత్ర..ఈ యాత్ర bవరికోసం..? ఎందుకోసమని ప్రశ్నించుకుంటే మనకు లభించే జవాబు మాత్రం ఎగసిపడే కన్నీటి ధారల్ని ఆపేందుకన్నది స్పష్టంగా ఈ కవిత్వం చదివితే తెలుస్తుంది.
పాదయాత్ర అంటే
ఊరికే నడవడం కాదు కదా!
ప్రజలతో సంభాషించడం
వారి సమస్యలతో కరచాలనం చేయడం
కారే కన్నీటికి కారణాలు చెపుతూ
మరో ప్రపంచానికి మార్గాలేయడం.. ఇది తను కోరుకున్న పాదయాత్ర..అతనే కాదు ఉద్యమకారులందరూ కోరుకునే పాదయాత్రలివే..మార్కి ్సస్ట్‌ కార్యకర్తలు పంచప్రాణాలు బిగపట్టి ఉక్కు సంకల్పంతో చేసే పాదయాత్రకు పంచభూతాలు సైతం మద్దత్తిచ్చి ఎర్రజెండా అందుకుంటాయి. ఈ కవి తన కవిత్వం ద్వారా నవసమాజం నిర్మించాలనుకుంటాడు. నవీన సమాజ నిర్మాణానికి కవిత్వాన్నే ఇటుకలుగా పేరుస్తున్నాడు. కవి పడే యాతన.. తపన..సామాజిక మార్పుకోసం తను చేస్తున్న పోరుకు ఈ కవిత్వం అద్దం పడుతుంది. అందుకేనా ఈ కవి..
నీలాకాశంలో ఎగురుతున్న ఎర్రజెండా
చెదిరిపోయిన నక్షత్రాలను
గోరుకొయ్యలుగా కలిపి
పోరుబాట పట్టించింది..కవి స్ఫూర్తి ఈ పాదముద్రలు కవిత్వాన్ని బడుగుజీవులకు అండగా నిలిచే ఎర్రజెండా బాట పట్టించాడు. ఈ కవిత్వం చదువుతున్నంత సేపూ ఆకాశమంతా ఎర్రజెండా ఎగరేసిన అనుభూతి కలుగుతుంది. ఈ కవిత్వం అభివ్యక్తి ప్రధానంగా సాగినట్టనిపించినా..సాదారణ..సరళమైన వాక్యాలుగా కవిత్వం కొనసాగుతున్నట్టు అనిపించినా మస్తిష్కక్షేత్రంలో శరవేగంగా కవిత్వమై మొలకెత్తుతాయి. ఈ కవిత్వం విప్లవబాట పట్టిస్తున్నట్టనిపించినా..ఈ కవిత్వం
ఉద్యమపంథాలో నడిపిస్తున్నట్టనిపించినా ఈరాజ్యాన్ని పాలిస్తున్న మనువాదులను దోషులుగా నిలబెట్టే ప్రయత్నం చేస్తుంది.
నరకబడ్డ శంభూకుడి తలసాక్షిగా/ మనువాదం ఊరేగుతూనే ఉంది/ అరికాళ్ళ నుండి శూద్రులు/ పుట్టారని అన్నప్పుడే
నరకాల్సింది కాళ్ళను, / పుట్టించిన మొండెం/ ఎలా బతికేదో తెల్సేది/ ఈనాటిదా ఈ అణచివేత/ ధర్మసూత్రాల ఏలుబడిలో/ మత సైనికుల పహారాలో/ ధర్మం పేరుతో అధర్మం రాజ్యం చేస్తుంటే / ఐదువేళ్ళని పోల్చి/ మనుషులంతా సమానం కాదని/ తప్పుడు నీతిని/ తలనిండా ఎక్కించిన కుట్ర మీది..నిజమే కదా ఈ రాజ్యం ఇప్పుడు మనువాదుల చేతుల్లో ఉంది. అందుకేనా ఈ కవి ప్రశ్న పదునెక్కాలంటాడు. ప్రజలకవసరమైనవేవి ఇవ్వకుండా..ఓట్లేసే యంత్రాలుగా ప్రజల్ని చూస్తున్న కపట రాజకీయపార్టీల వల్ల ఈ దేశానికి ముప్పుందనే సందేశం ఈ కవిత్వమిస్తుంది. ప్రజా పోరాటాలు బలమవ్వాల్సిందే అదే సందర్భంలో లాల్‌నీల్‌ ఏకమవ్వాలన్న సరికొత్త సైద్ధాంతికపోరాటానికి ఈ కవిత్వం ద్వారా తెరతీశాడు. సామాజిక నినాదాలే మీ విధి విధానాలన్నప్పుడే మాకు తెలుసు అణగారిన బతుకులన్ని ఆయుధాలవుతాయని లాల్‌నీల్‌ జెండాలే సమరానికి సారధులన్నప్పుడే మాకు తెలుసు ఆశయాల దారుల్లో కొత్తకాగడాలై వెలుగుతాయని..ఇది కవి కోరుకున్న రాజ్యం..ఈ రాజ్యం రావాలంటే ఖచ్చితంగా మన జెండా అజెండా..మనయాత్ర..మన పాదయాత్ర..మన అడుగులు మన పాదముద్రలు వెలుతురు దారుల్లో నడవాలి. మనం కోరుకున్న ఆ జెండాలపోరాటాలే అసమానతల్ని అంతం చేసేది.. ఆ పతాకాల ఉద్యమాలే అంతరాలను చెరిపేసి..అన్నార్థులకు అండగా నిలిచేది..అందుకే ఈ కవిత్వం ఉద్యమబాట పట్టిస్తుంది. కదనరంగంలో పోరాడేలా కార్యోన్ముఖుల్ని చేస్తుంది.