మాదిగోడి గుండెచప్పుడు

'చండాల చాటింపు'      - కెంగార మోహన్‌   9493375447

నాగప్ప గారి సుందర్రాజు వాడిన భాష కర్నూలు జిల్లా ఆదోని ప్రాంత మాండలికం. ఆదోని వాసుల సొంతం కూడా. ఆ భాషకు సుందర్రాజు జీవం పోశాడు. కవిత్వంలో దళిత జీవనం కనబడుతుంది. ఒక ఆర్తి, ఆవేదన కళ్ళకు కట్టినట్లు సుందర్రాజు కవిత్వీకరించారు. సుందర్రాజు కవిత్వం, కథలు చదివిన వారు సులభంగా గ్రహిస్తారు. నాగప్ప గారి సుందర్రాజు  దళిత సాహిత్యంలో అనడం కంటే తెలుగు సాహిత్య చరిత్రలో తన కథలు కవిత్వంతో సంచలనం సృష్టించిన వాడు అనొచ్చు.

దళితులు ఎదుర్కొంటున్న వివక్ష, అవమానాలను ప్రత్యక్షంగా అనుభవించడం, చూడటం వల్ల దళిత కోణాన్ని లోతుల్లోకి వెళ్ళి రాశాడనిపిస్తుంది. కర్నూలు జిల్లా ఆలూరు తాలూకా నేమకల్లు స్వగ్రామం.  కేంద్ర విశ్వవిద్యాలయం  హైదరాబాద్‌ లో యం ఏ, యం.ఫిల్‌, పిహెచ్‌డి వరకు చదివారు.

దళిత కథలపై పరిశోధనలో భాగంగా యం.ఫిల్‌,  పిహెచ్‌డిలు  పులికంటి కృష్ణారెడ్డి దళిత కథలపై చేశారు. దళితసాహిత్యంలో విశేషంగా కృషిచేసిన సాహిత్య పిపాసి నాగప్పగారి సుందర్రాజు. 1995లో

 గుండెచప్పుడు, 1996లో చండాలచాటింపు,1997 ఫిబ్రవరిలో మాదిగోడు,1997 డిసెంబర్‌లో  మాదిగ చైతన్యం, 1999లో మాఊరిమైసమ్మ, బొంబాయోడు గోండుజోగమ్మయ్యేడ వంటి రచనలు చేశారు. సుందర్రాజు కథలు రాసినా కవిత్వం రాసినా అస్తిత్వం మరచిపోలేదు. అలాగని అస్తిత్వం ఊబిలోకూడా కొట్టుకుపోలేదు. అసమసమాజాన్ని వేలు పట్టుకుని నడిపించాడు. సమాజం కోసమే సమసమాజ ఆవిర్భావానికే కంకణం కట్టుకుని మరీ రాశాడు. మూఢనమ్మకాలు సాంఘీక దురాచారాలపట్ల సుందర్రాజు రాసిన కథలు విశ్లేషించినప్పుడు బస్విని కథలు తెలుగు కథా సాహిత్యంలో సంచలనాలుగా పేర్కొనవచ్చు. సుందర్‌రాజు 'సువార'్త అనే కలం పేరుతో 'అక్క చచ్చిపోయింది' అనే శీర్షికతో రాసిన మొదటి కథ 1995లో దళిత రాజ్యం అనే పత్రికలో అచ్చయింది. 1997లో 10 కథలతో వచ్చిన 'మాదిగోడు' తోపాటు 'మాఊరి మైసమ్మ', 'బొంబాయోడు, గండు జోగమ్మయ్యేడ్య' ఈ రెండు కథలు 1999లో వచ్చాయి. తన కథల్లో తెలంగాణ, రాయలసీమ ప్రాంతాల్లో ఉన్న బసివిరాలు వ్యవస్థ రద్దు కావాలని మాల, మాదిగ స్త్రీలు పడుతున్న ఆవేదనను కథలుగా రాశాడు. 'నడిమింటి బోడెక్క బసివిరాలు' అయ్యేద అనే కథ కన్నీళ్ళు తెప్పిస్తుంది. బసివిరాలు అంటే దేవదాసి. అట్టడుగు స్థాయి కన్యను దేవుడి సేవకు యావజ్జీవం వదిలిపెట్టడం. జ్ఞానపీఠ పురస్కార గ్రహీత  విశ్వనాథ సత్యనారాయణ రాసిన వేయిపడగలు నవలలోను దేవదాసి పాత్ర ఉన్నది. గురజాడ అప్పారావు రాసిన కన్యకలోను ఈ వ్యవస్థ కనిపిస్తుంది. ఇవన్నీ తెలుగు కథా సాహిత్యంలో మైలురాళ్ళు.

నడిమింటి బోడెక్క బసివిరాలు కథలోని పాత్రలు, కథ చెబుతున్న బడికివెళ్ళే కుర్రాడు, పాఠాలు చెప్పే కరణం, మాస్టారు కూడా అయిన శంకరప్ప పాత్రల్ని సుందర్‌రాజు అద్భుతంగా సృష్టించాడు. రాయలసీమలోని పేదల జీవితాల్ని క్షుణ్ణంగా అవగాహన చేసుకోకపోతే ఇటువంటి కథలు పుట్టవు. కథలో బసివిరాలుగా విడువబడే పిల్ల వయసు పదేళ్ళు. పదేళ్ళ పిల్లను బసివిరాలుగా విడువలేదని రెడ్లతోపాటు అతని కులస్థులే ఆ పిల్ల తండ్రిని ఒప్పిస్తారు. తిరస్కరించిన తండ్రిని మనవూళ్ళో మూడేళ్ళ పసిపిల్లను బసివిరాలుగా విడువలేదా? అని ప్రశ్నిస్తారు. కథ కొనసాగే కొద్దీ అమ్మవారి పండుగ, పోతురాజు పండుగలు కనిపిస్తాయి.  ఉత్సవానికి అయ్యే ఖర్చును తానే భరిస్తాను అంటాడు ఆ ఊరి రెడ్డి. గ్రామ పెద్ద న్యాయం నిర్ణయించడం, ఆర్థిక ఆంక్షలూ కనిపిస్తాయి. కథలో గ్రామ రెడ్డి పాత్రలో కర్ణాటకలో రెండువేలకే పది మంది బసివిరాండ్రనిడువవచ్చు, నీ బిడ్డేమన్నా భూలోక రంభనుకున్నావా? అని నీచంగా పంచాయితీలో తిడతాడు. ఎవరెన్ని చెప్పినా నడిమింటి బోడెక్క బసివిరాలయ్యంది. దేవర పోతును బలిస్తున్నట్లుగానే బసివిరాలిని చేసే పండుగలో బలివ్వాలి. ఇలాంటి సామాజిక రుగ్మతల్ని సుందర్‌ర్రాజు కథల్లో చూపించారు. బసివిరాలి వ్యవస్థ, జోగిని, దేవదాసి వ్యవస్థలు ఎన్ని చట్టాలొచ్చిన అంతరించిపోక ఉండటం కథకులకు కథా వస్తువులయ్యాయి. పేద దళితుల జీవితాలను చక్కటి కథాశిల్పంతో పాత్రలను సృష్టించారు. రాచపాళెం చంద్రశేఖర రెడ్డి ''దళితుల జీవితంలోని కఠిన వాస్తవాలు కన్నడం కలిసిన దళిత తెలుగు భాషలో రాసి, తెలుగు కథా చరిత్రలో కొత్త జీవితాన్ని, కొత్త సౌందర్యాన్ని ఆవిష్కరించారు.'' అని వ్యాఖ్యానించారు.

నాగప్పగారి సుందరరాజు రాసిన 'మాదిగోడు' కథా సంపుటి తెలుగు కథా సాహిత్యంలోనే ఒక  విప్లవ కెరటం. రాయలసీమలోని ఒక మారుమూల గ్రామంలో నివసించే దళితుల జీవిత వాస్తవికతను దళిత దృష్టికోణం నుంచి స్వీయ కథాత్మకంగా రచించాడు. ఇందులోని పది కథలు భారతదేశ గ్రామాల్లో దళితుల జీవిత సౌందర్యాన్నీ, దళితుల ఆలోచనలను సాంస్క ృతిక సౌభాగ్యాన్ని ప్రదర్శించాయి. 'బోడెద్దు' కథ చనిపోయిన పశువుని కోసి వండుకొని తినే సంప్రదాయాన్ని ఒక గొప్ప అనుభూతిగా ప్రదర్శించింది. ఎన్ని అణిచివేతలకు గురవుతున్నా దళితుల్లో కూడా ఉండే కోరికలు, అగ్రవర్ణ స్త్రీల పట్లన్నా ఉండే ఆకర్షణలు సుందరరాజు 'ఈరారెడ్డి మనుమరాలు మీద మొనుసుండాది' లాంటి కథల్లో వాస్తవికంగా ప్రదర్శించాడు. దళిత స్త్రీని లోబరుచుకునే క్రమంలో అగ్రవర్ణాల వాళ్ళు బసివిరాండ్రుగా మార్చేక్రమాన్ని 'నడిమింటి బోడెక్క బసివిరాలయ్యేద్య' కథలో ప్రతిబింబించాడు.

'మాదిగోడు'లో అగ్రవర్ణాల దౌష్ట్యాన్ని మాత్రమే కాకుండా దళితులలోని కళాత్మకతను కూడా ప్రదర్శించి సుందరరాజు తెలుగు కథలోకి ఒక కొత్త వస్తువును, కొత్త శిల్పాన్ని తీసుకొచ్చి పరిచయం చేశాడు.  ఈ నేపథ్యంలో రెండోతరంలో దళిత కవుల్లో అగ్రస్థానం సంపాదించుకున్న కవుల్లో అగ్రగణ్యులు  నాగప్ప గారి సుందర్రాజు 1996లో తీసుకొచ్చిన కవిత్వం చండాల చాటింపు. ఇటీవల కర్నూలు సాహితీస్రవంతి దీన్ని రెండవ ముద్రణగా పాఠకులకు అందించింది.  సుందర్రాజు  దళితులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యల్ని వివక్షని ప్రత్యక్షంగా అనుభవించినవాడు. దళిత సాహిత్య నేపథ్యాలను అక్షరాలను నిలువెల్లా జీర్ణం చేసుకున్నవాడు. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 1983లో పొదిరికుప్పం, 1985లో కారంచేడు, 1992లో చుండూరు మారణకాండల నేపథ్యంలో దళతుల్లో ఆగ్రహజ్వాలలు పెల్లుబికి ఉద్యమం ఎగసి పడింది. దళిత సాహిత్య విస్తృతికి చైతన్యానికి ఈ సంఘటనే కారణం కాదు. అగ్రవర్ణాలు దళితుల మీద చేసిన పాశవిక దాడుల మూలంగా దళితుల్లో చైతన్యం పెరిగి తిరుగుబాటు ప్రారంభించారు. ఈ పరిస్థితుల్లో దళితసాహిత్యం ఉద్యమరూపం సంతరించుకున్నది.

అగ్రవర్ణాలకే పరిమితమైన సాహిత్యాన్ని సంఘసంస్కర్తలు చేసిన ఉద్యమ స్ఫూర్తితో పీడిత ప్రజలు కలాలను ఝుళిపించారు.కథలు, కవితలు, పద్యాలు, నాటకాలు విరివిగా రాయడం మొదలు పెట్టడం,  1909లో వచ్చిన మాలవాండ్రపాట ఆంధ్రభారతి మాస పత్రికలో అచ్చవ్వడం సుందర్రాజుకు తెలియంది కాదు. 1910లో గురజాడ వేంకట అప్పారావు తమిళ మళయాళ ఆచారాన్ని చదివి కన్యక కథాగేయం రాశారు.(లవణరాజుల కల), మంగిపూడి వెంకటశర్మ(నిరుద్ధభారతం), త్రిపురనేని రామస్వామి చౌదరి (సూత పురాణం) కంటే ముందుగా మాలవాండ్రపాట వచ్చిందని పరిశోధకులు నిర్ధారించారు.1925లో 'ప్రబుద్ధాంధ్ర' లో వచ్చిన శ్రీపాద వారి కథ 'పుల్లంరాజు' తెలుగులో లభిస్తున్న కథల్లో మొదటి దళిత కథగా సాహిత్యకారులు నిర్ధారించారు. దళితజీవితాన్ని దళితులే రాసిన మొదటికథ గొట్టిముక్కల మంగాయమ్మ రాసిన 'అయ్యోపాపం'(1935). వీరిని మొదటితరం దళిత కవులని భావిస్తే రెండోతరంలో కొలకలూరి ఇనాక్‌ 'అస్పృశ్యగంగ', ఎండ్లూరి సుధాకర్‌ 'మల్లెమొగ్గలు', నాగప్ప గారి సుందర్‌రాజు రాసిన 'మాదిగోడు' 'మా ఊరి మైసమ్మ' , పి. కనకయ్య సంకలనకర్తగా వచ్చిన 'ఎదురుచూపు' 'మేమిట్లుండం' జాజుల గౌరి రాసిన 'మట్టిబువ్వ'. నేడు దళిత సామాజిక వర్గానికి చెందిన వారే కాక దళితవాదాన్ని  సమర్ధిస్తూ సానుభూతితో కోకొల్లలుగా కథలు, కవితలు వచ్చాయి. ఇవన్నీ ఆకళింపు చేసుకున్న సుందర్రాజు చండాల చాటింపు 1996లో వేశాడు. ఎదపై తప్పెడమోపి గుండెలదిరిపోయేలా కొట్టాడు.

మాదిగ్గేర్లోకి ఎవరూ రాలేదు/నన్నేమో అందరూ వాడుకున్నారు/నేను పెద్దమనిషినై కూసుంటే/యామమ్మా రాలేదు/చూసేకి మావాళ్ళు దండిగుండారు/ఆరున్నర సుతిలో ఎత్తుకున్నారు/నా పాట నేనే పాడుకుంటా/మాదిగ పాటను మధురంగా పాడుకుంటా(పెద్దింటి పిల్ల). ఈ కవితలో నాగప్ప గారి సుందర్రాజు గ్రామాల్లో అమ్మాయిలు పుష్పవతి అయితే జరిగే సంప్రదాయ తంతును చెప్పాడు. గ్రామాల్లో పెద్దింటి పిల్లలు పెద్దమనిషి అయితే ముత్తైదువులతోపాటు అందరూ పాటలు పాడి ఉత్సవం జరుపుతారు. ఇక్కడ పాట పాడిన పాప మాదిగ పాప. ఆ పాప ఊర్లో ఎవరూ పెద్ద మనిషైనా వెళ్తది, పాడ్తది. కాని ఆ పాపే పెద్ద మనిషైనప్పుడు పాడేందుకెవ్వరూ రారు. ఆ పాప వివక్షను ఎదుర్కొంటూనే మనోధైర్యంతో అవమానంగా భావించక తన పాట తనే మధురంగా పాడుకుంటానంటది. సుందర్రాజు తను పుట్టి పెరిగిన మాదిగ వాడలో ప్రత్యక్షంగా తెలుసుకున్నట్లైతేనే ఇంత బలంగా రాయగలడు. బతుకుసమరంలో పోరాడుతూ వేశ్యాగృహాల్లో మగ్గతున్న నేపాల్‌ యువతులను చూశాక రాసిన అద్భుత కవిత చదివితే కళ్ళు చెమరుస్తాయి.  ఆ కవితలో ఒక చోట...మలి సంధ్య వేళలో/ముఖానికి పులుముకున్న చిరునవ్వుని/పట్టుచీరకింద/పుచ్చిపోయిన పచ్చిమాంసాన్ని/అమృతాన్ని అందుకున్నంత ఆనందం/ఆఖరిగా ఆత్మప్రబోధం చేసి /అవలీలగా గడపదాటే సౌజన్యరావు/నాకు చాలా మంది పరిచయం నాన్నా !/సారాంశమయితె అభ్యంతరం లేదు : కాని/అమ్మ ముందు ఈ ఉత్తరం చదవకండి !(తొలి-ప్రతి). స్త్రీ పడ్తున్న యాతన, అనుభవిస్తున్న నరకం ఇంత బలంగా రాయడం స్త్రీవాదులక్కూడా సాధ్యమేనా అనిపిస్తుంది. గొప్పగా కవిత్వం రాశాడు అనడం కంటే కలంలో స్త్రీల కన్నీటి ఆర్తనాదాల్ని, ఆవేదనల్ని, రాక్షసరతికేకల్ని  సిరాచుక్కలుగా పోసి రాశాడనిపిస్తోంది. మరి సుందర్రాజుని మాదిగ అనో ఇంగోటనో ఎలా అనగలం.

కవి ఏ సామాజిక వర్గంలో పుట్టినా సమాజానికి సంక్లిష్టతలు చుట్టుముట్టినప్పుడు, తిరోగమన దిశలో సమాజం పయనిస్తున్నపుడు కలం ఝుళిపించకుండా ఉండగలడా? 1-3-1995న హైదరాబాద్‌ క్రేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయంలోని క్యాంపస్‌  అడవి కాలిపోతున్న దృశ్యాన్ని చూసిన నేపథ్యంలో ఒక కవిత రాస్తూ..అడవిని తగలెడితే లాభమేంటి?!/తాకట్టు పెట్టడానికి తాళిపై కన్నువేసిన/సత్యహరిశ్చంద్రున్ని తగలెట్టు!/ముక్కోటి దేవతలకు మూడు పూట్ల నమస్కరించు/పొద్దుకింత ముద్దకూడు పెట్టలేని ప్రజాస్వామ్యం/డంకెల్‌ సంకలో నవభారత సుగంధం/అయ్యెమ్మెఫ్‌కు ''అమ్మ'' గ్రంథం అంకితమిచ్చి/గిరిజన గుండెల్లో బుల్లెట్ల వర్షం కురిపించు/మానభంగానికి మనసోదరులు చాలకపోతే/అరబ్బు వీరులకు కిడ్నీలు సప్లయి చేసి/అబలలను తగలెట్టడానికి - ''ఆ - దేశాల'' నుండి/అత్తల చేతికి ''కట్నాలిచ్చి''/సిగరెట్టు వెలిగించు/పురుష అహంకార పుణ్యభూమి/నా దేశాన్ని తగలెట్టు !(నన్ను, నా దేశాన్ని తగలెట్టండి !) మన దేశంలో అప్పుడప్పుడే ప్రపంచీకరణ విధానాలు ప్రవేశించిన కాలమది. ఏదో ఒక చిన్న సంఘటన విశ్వవిద్యాలయంలో జరిగితే దేశకాల పరిస్థితులకు అన్వయించి చెప్పాడు సుందర్రాజు. కవికి నిశిత పరిశీలన, దార్శనికత ఉండాలంటారు. సుందర్రాజుకున్నవి అవే. బలమైన కవిత్వం సుందర్రాజు సొంతం. పేలవమైన కవిత్వం రాశాడనడానికి ఎక్కడా వీల్లేదు. కవితాపెద్దలు చెబుతున్నట్టు ఎత్తుగడులు, శిల్ప, వస్తు సౌందర్యాలు ఏం కావాలన్నా అది కనబడుతుంది, చురక వేస్తుంది, తట్టిలేపుతుంది. నిద్రాణమై ఉన్న ప్రపంచానికి తొలికిరణమై లేపితే కవిత్వ ప్రయోజనం నెరవేరినట్టే. సుందర్రాజు కవిత్వం తొలికిరణాల్లా జాతిని నిద్రలేపుతాయి. చూపుడువేలుతో నవీన సమాజానికి దారిచూపుతాయి. దళిత సాహిత్యంపై పరిశోధన చేయదలచిన దళిత విద్యార్థులు అందరికి 1995-96 సం||నికి గాను ఎం.ఫిల్‌ అడ్మిషన్‌ లేకుండా చేసిన హైదరాబాద్‌ కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు డిపార్టుమెంటు నిరంకుశ ఆర్య సంస్కృతిని నిరసిస్తూ...నా చేతిలో ఉన్నది ''రంపె''/నా చూపులో ఉన్నది ''అరె''/ఒరేయ్‌ !పదును గురించి ప్రశ్నించావా !?!/నాపిక్క సత్తువ చూపిస్తా/పచ్చి నెత్తురు తాగేస్తా !(డప్పు కొట్టిన చేత్తో డొక్క చీలుస్తా !). ఇవి మాదిగలు చెప్పులు కుట్టే పనిముట్లు. కవిత్వంలో ఎవరికి వారు తమతమ సామాజిక వర్గ అస్తిత్వపనిముట్లను వాడితే సుందర్రాజు తన మాదిగ సామాజిక వర్గానికి చెందిన పనిముట్లను కవితాయుధాలుగా వాడాడు. ఆ పనిముట్లతో తను యుద్ధం చేస్తానని ఆవేశంగా ప్రకటిస్తాడు. ఈ పనిముట్లను ఒక్కోప్రాంతంలో ఒక్కోరకంగా పిలుస్తారు. ఈ పదాలు ఆదోని ప్రాంతంలో వాడే మాండలికం. 29-7-1995 విజయవాడ మాచవరంలో డా|| బి.ఆర్‌.అంబేద్కర్‌ విగ్రహానికి చెప్పులదండ వేసిన దుష్ట

సంస్క ృతిని ఖండిస్తూ..చర్మాన్ని ఎన్ని విధాలుగా చీల్చాలో నాకు తెలుసు/అపశ్రుతి ఆలకించలేక మీరు అవస్థపడుతుంటే/నా మట్టిచేతులతో - అను''రాగాన్ని'' రంగరించి/మిమ్మల్ని పెంచిపోషించింది నేనే/ పెద్దింటి వాడినయ్యింది నేనే !/గుండ్లకొండ బండమీద/ఆకలిని ఆనందంగా అనుభవిస్తు/హరికి రూపమిచ్చి/హరిజనుడయ్యింది నేనే/అంటరాని వాన్ని అయ్యింది నేనే!/శ్రమగూర్చి చర్చించే మీరు/మేధస్సు మేటీలారితోటి/చండాలురపై ''ఛార్జి''సీటు/ఎనభైనాలుగులక్షల జీవరాసుల్లో/ ఎన్నిసార్లు జన్మఎత్తినా/ 'కవిత్వం'లోనూ - 'కళ'లోను - 'కల'లోను/నా కులమే బలిపీఠమై/మిమ్మల్ని భయపెడుతుంది(కాలం దాపురించింది!).  అంబేడ్కర్‌ విగ్రహాలకు చెప్పలేయడం అప్పుడూ వుంది, ఇప్పూడూ వుంది. దేశంలో ఏదో ఒక చోట ఈ ఘటనలు జరుగుతూనే వున్నాయి. ప్రస్తుత మతోన్మాద సందర్భంలో మరింతగా ప్రబలాయి. ఈ సత్యాన్ని కాదనడానికి వీల్లేదు. ఇవి ప్రపంచానికి తెలిస్తే తెలుస్తాయి. లేదంటే లేదు. 15-7-1994 హైదరాబాదు కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు డిపార్టుమెంటు పి.హెచ్‌.డికై జరిగిన ఇంటర్వ్యూలో ఆచార్య జి.వి. సుబ్రహ్మణ్యంగారు ఇంటర్వ్యూ నియమనింబంధనలను అతిక్రమించి  ''దేశద్రోహి'' అంటూ తీవ్రపదజాలంతో హింసించిన మనో నేపథ్యం నుండి రాసిన కవితలోని పంక్తులు గమనిస్తే..ఊరవతల ఉండమంటే/ఊరు ఎవరిది అన్నాను/చెప్పులు చేతికి తీసుకోవాల్సిన వాడిని/బూట్లెక్కి మాట్లాడుతున్నాను/''పరిశోధనకు అయోగ్యుడు'' - అంటే ఎం.ఫిల్‌. పూర్తి చేసి చూపించా/అందుకే నేను ''దేశద్రోహి''ని/హెచ్‌.సి.యు తెలుగుశాఖంటే/ఆర్యజాతిసొత్తని తెలియక/నేనుసైతం మనిషినంటూ/మాటతెలిసి చోటు అడిగా/నగ్నసత్యాన్ని భగ్నం చేయబోయిన/''హెడ్‌''ను ''నీవు'' అన్నాను./అందుకే నేను ''దేశద్రోహి''ని/ఆశయం వేరు - ఆచరణ వేరు అని తెలియక/నిజాన్ని నిజమని నిర్భయంగా వేదించాను/అందుకే నేను ''దేశద్రోహి''ని/నా చావును ఆశించిన/అయ్యగారికి నిరాశ మిగిల్చాను/అందుకే నేను ''దేశద్రోహి''ని/అవమానం జరిగింది(ఔను నేను ''దేశద్రోహి''నే!). ఇప్పుడు కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయాలు మారాయనడానికి వీల్లేదు. ఏళ్ళు ఎండుటాకుల్లా రాలిపోతున్నా కులహంకారానికి, మతోన్మాదులు ఆజ్యం పోస్తూనే ఉన్నారు. అందుకే ఈ మతోన్మాద సందర్భంలో ఈ చండాల చాటింపు అవసరం, అనివార్యం..

కేంద్రీయ విశ్వవిద్యాలయం హైదరాబాద్‌లో మాదిగ సాహిత్యవేదిక ను స్థాపించి, దళిత సాహిత్యంలో విశేషంగా కృషిచేస్తూ శ్రీకృష్ణదేవరాయ విశ్వవిద్యాలయం తెలుగు శాఖలో ఆచార్యులుగా  పని చేస్తున్న దళిత సూర్యుడు, దళిత సాహిత్య చేెగువేరా డా.నాగప్పగారి సుందర్రాజు 17.07.2000న అస్తమించాడు. విశ్వవిద్యాలయ ఆవరణంలోనే ఖననం చేశారు.