కవిత్వపు చైతన్యగీతిక

నచ్చిన రచన

- కెంగార మోహన్‌ - 94933 75447

     ''అందమైన మనిషి, అందమైన పుష్పం, అందమైన విన్యాసం, అందమైన ఉషోదయం, అందమైన వెన్నెల, అందమైన మానవ సంబంధాలు, అందమైన కొడవలి, అందమైన ఇల్లు, ఇలా సామ్యంలేని వివిధ వస్తువులు, విషయాల్లో మానవుడు సౌందర్యం దర్శిస్తాడు''-డా.బి.సూర్య సాగర్‌(సాహిత్యం - సౌందర్యం)

కవి చూసే కోణం, కవికున్న సామాజిక దృక్పథం వల్లే బలమైన కవిత్వం జనియిస్తుంది..పదికాలాలు నిలబడుతుంది. ఇటీవల రాస్తున్న కవులు ముఖ్యంగా వర్ధమాన కవులు చాలా త్వరగా కవిత్వనాడి పట్టుకున్నారు. పేలవమనడానికి వీల్లేదు. అలాంటి, ఇలాంటి ప్రమాణాలే కావాలి అని చెప్పడం కూడా తప్పే..అర్థం కాకుండా రాస్తే గొప్ప కవిత్వమని అనుకుంటున్న వాళ్ళూ ఉన్నారు. ఏది గొప్ప కవిత్వమని బేరీజు వేయాల్సి వస్తే కవిత్వం ప్రజల హృదయాల్ని బలంగా తాకకపోయినా సున్నితంగానైనా స్పృశించిందా లేదా  అని చూడాల్సిన అవసరం మాత్రం ఉంది. సామాజిక మాధ్యమాలొచ్చాక పేలవమన్నమాటే లేదు అరకొర లైకులు, మరిన్ని షేర్లు, వందలకొద్ది కామెంట్లు చాలు కవి అని అనిపించుకోడానికి...అయితే కవిత్వం మనల్ని చిటికెనవేలు పట్టుకుని నడిపించగలగాలి..చదివితే రెండు కన్నీటిచుక్కలు రాలాలి..కవిత్వ సార్ధకత నెరవేరినట్టే..సాధారణంగా సమస్యను కవిత్వంగా రాసే కవులు, గుండెను కేంద్రంగా చేసుకుని రాసే కవులు, సామాజిక రుగ్మతల్ని కవిత్వీకరించే కవులు కనిపిస్తుంటారు. సమస్యని కవిత్వీకరించడమే కాక, గుండెను కేంద్రంగా చేసుకుని అనుభూతులను, జ్ఞాపకాలను రాస్తూ, సామాజిక రుగ్మతలపై కవిత్వపు మాటల ఈటెలని విసిరిన కవి గౌరెడ్డి హరిశ్చంద్రారెడ్డి..కవిగా గౌరెడ్డి ఆలస్యంగా సాహిత్యలోకంలోకి అడుగుపెట్టారు. ప్రాచీన ఆధునిక సాహిత్యాన్ని బాగా చదవడం మూలంగా కవిగా అనతికాలంలో స్థిరపడ్డారు. ఇటీవల ఎడారిపాటతో తొలికవితా సంపుటితో సాహిత్యలోకంలోకి అడుగులు వేశారు. అటువంటి కవి ఎడారిపాట కవిత్వాన్ని విశ్లేషించాల్సిన అవసరం

ఉంది..అమ్మను, కవిత్వాన్ని వర్ణించకుండా, రాయకుండా ఏ కవి లేడంటారు..నిజమే ఈ కవి అమ్మలాంటి కవిత్వాన్ని  ఇలా అంటాడు..

''కవిత్వం కవ్విస్తోంది/ మానవత్వంలో జొరబడి/ కవుల్ని సృష్టిస్తుంది/ కవిత్వమొక విశ్వవ్యాపకమైన/ వాయులీన విన్యాసం/ ఆస్వాదించే హృదయాలను ఆహ్లదపరుస్తుంది''..కవిత్వం కవులను సృష్టిస్తుందన్న ఈ సున్నితమైన కవితాపంక్తులు చదివితే హృదయానికి ఒక తృప్తి..కాదు కాదు సంతృప్తి..ఎక్కడో సినారె గారు కవిత్వం నూతన సృష్టి అని ఊరికే అనలేదు.ఈ మాటే పై కవిత్వం చదివాక గుర్తొస్తుంది. కవిత్వం గూర్చి రాసిన ఈ కవితలో దు:ఖమైనా సుఖమైనా/ ప్రతి రక్తపుబొట్టు అనుభవించి/ నరనరాన ప్రవహించి/గుండెను తాకుతుంది..(విశ్వవ్యాపి) కవిత్వ సార్ధకత నెరవేరిన అనుభూతి కలుగుతుంది.

ఈ కవి సమాజాన్ని ఏకంగా కవిత్వ బృందమంటాడు. వాస్తవానికి ఈ సమూహంలో..ఈ సమాజంలో ..ఈ కుటిల కుతంత్రాల వ్యవస్థలో కవి వొంటరి సైనికుడు. నిరంతరం పోరాడే యోధుడు..పోరాటానికి కలమే ఆయుధమని చెప్పటం పాత మాట..కాని ప్రస్తుత సందర్భంలో అవసరమైతే కలాన్ని కత్తిగా కూడా చేసుకోవాలి. ''పవిత్రభారతం/ ప్రగతిశీల భారతం/ గతితప్పిన శృతి తప్పిన/ మతితప్పిన భారతం/ నిర్భాగ్యజీవులకే దౌర్భాగ్యపు ఘటనలు/ చుట్టూ రాక్షసి మూకలు/ కరవాలం దూసే అరివీరులేరి!/ విషాదం విషాదం/ విషాదం మీద విషాదం/ విషణ్ణ వదనాలతో అణగారిన బ్రతుకులు/ ముక్కుపచ్చలారని/  అభమూ శుభమూ తెలియని/ అమాయకపు పసికూనల/ నలిపేసిన చిదిమేసిన/ నయవంచకుల కీచక పర్వంలో/ భయ విహ్వల భరతపుత్రి/భయాన్ని  భయపెట్టి జయించాలి..'' అందుకే కవి కత్తులు కూడా పట్టాలేమో.

విషసంస్కృతి..ఎన్నో దుర్మార్గాలు కళ్ళముందు జరుగుతున్నాయి..పసిపిల్లల్ని అత్యాచారం చేసి చంపేస్తున్న ఆధునిక..నవ నాగరిక భారతం పుట్టింది...ఈ భారతమా మనకు కావాల్సింది..ఈ భారతమా మనం కోరుకున్న సమాజం..వద్దు వద్దే వద్దు..పోరాడాల్సిందే..ఎవరికి వారు..ఎవరికి తోచిన విధంగా వారు..కలాలైనా.. గళాలైనా..ఈ దాష్టీకాల అంతానికి కత్తులైనా పట్టాల్సిందేననిపిస్తోంది..దినపత్రికలు, టెలివిజన్‌ న్యూస్‌ చానెళ్ళ అత్యాచారం లేని, ఆకృత్యాలు లేని వార్తల్ని ప్రచురించకపోతున్నాయా..ప్రసారం చేయకుండా ఉన్నాయా అంటే అది ముమ్మాటికీ జరగని పని..ఈ కవి చక్కటి సందేశమిస్తాడు..మన బాధ్యతల్ని గుర్తుచేస్తాడు..ఈ సమాజాన్ని తిరోగమన తీరును కఠినంగా ప్రశ్నిస్తాడు.

నాలుగు వేదాలు నడిచిన దారి/ నాలుగు యుగాలు నెత్తినెత్తుకున్న ధర్మం/ విశ్వానికి నాగరికత నేర్పిన దేశం/ ప్రపంచశాంతికై /గుండెలు బాదుకుంటున్న దేశం/ యత్రనార్యస్తు పూజ్యంతే/ ఎలుగెత్తిన దేశం/ పురాణాల్లో స్వేచ్ఛ/ పారాయణాల్లో స్వేచ్ఛ/ రాబందులకైనా నీతి వుంటుందేమో/ కళేబరాన్ని మాత్రమే ముట్టుకుంటాయి/ మూగుతుంటాయి/ ఈ నాదేశంలో/ ఈ మధ్య కుక్కలు కూడా/ పొలాల్లో కెలుకుతున్నాయ్‌/ తమని చూసి ఈ జాతి/ తప్పుటడుగులు వేస్తుందేమోనని/ సిగ్గువిడిచి మనం/ కుక్కలకే పంతుళ్ళమౌతున్నాం/ బయటకాలు పెట్టాలంటే సిగ్గుపడుతున్నాం/ ఎవడైనా ముఖం మీద ఉమ్మేస్తాడేమోనని/ సాధించాం కదా అత్యాచారాల్లో అగ్రస్థానం (మనమే కదా)..ఇది అత్యాచారాలపై సమగ్రనివేదిక కవితా రూపంలో గౌరెడ్డి ఇచ్చారు.

ఎడారిపాటలో 71 కవితలున్నాయి. ఇందులోని ప్రతి కవిత భిన్నమైంది..వైవిధ్యమైంది..సమాజంలో జరుగుతున్న ఏ అన్యాయాన్ని కవి వదల్లేదు. ధిక్కార స్వరమై ప్రశ్నిస్తాడు..కొన్నిచోట్ల సున్నితంగా సమాజానికి చురకలు వేసినా..మరికొన్ని చోట్ల రౌద్రుడౌతాడు. ఈ కవి వృత్తిరీత్యా జీవితభీమా సంస్థలో ఎల్‌ఐసి డెవలప్‌మెంట్‌ అధికారిగా పనిచేసి పదవీ విరమణ పొందారు. బహుశా ఏడుపదులు దాటిన వయసులో భావకవిత్వాన్ని అమోఘంగా ఈ ఎడారిపాటలో ప్రేమచినుకులు కురిపించాడు. ఆ చినుకుల్లో మనల్ని తడిపే కవితా వాక్యాలు...ఆకాశం వైపు చూస్తే/అంచుల్లో నీ వదనం/ అర్ణవం అగాధంలో/ రత్నకాంతి నీ రూపం/ చేనూ చెట్టూ/ పుట్టా గుట్టా/ పులుముకున్నాయ్‌/ నీ అందం పరచుకుంది/ ప్రపంచమంతా/ పురివిప్పిన పికంలా/ అరవిచ్చిన నీ సౌందర్యం/ ఈ గాఢాంధకార / చీకటి గుయ్యారంలో/ నడవడానికి కరదీపికలెందుకు/ చాలదా...నీ వదన కాంతిపుంజం..భావకవిత్వంలో ఇంత గాఢతగా కవిత్వంగా నిర్మించడం చూస్తుంటే కవిత్వంలో గొప్ప శిల్పం ఉంది అనడానికంటే ముందు..ఈ కవికి భాషపై పట్టుంది.

కవిత్వం చాలా మంది రాస్తుంటారు. చాలా మంది కవులు ఏ కవిత రాసినా అవే పదాలు, అవే వాక్యాలు రాస్తుంటారు. కొత్త పదాలుండవు..కొత్తపదాలతో కవిత్వం రాస్తే కవిత్వం గొప్ప శైలిని రూపుదిద్దుకుంటుంది. అది అజరామరమౌతుంది కూడా..అలా రాసే వాళ్ళూ..అలా పదాలను సంపదగా మదిలో నింపుకున్న వాళ్ళూ సాహిత్యలోకంలో చాలా ఏళ్ళు నిలబడతారు..సాహిత్యం కూడా నిలబెడ్తుంది..ఈ కవికి భాషపై పట్టుందని ఆయన కవిత్వం చదివాక అనిపిస్తుంది..కొన్ని సందర్భాలలో శబ్ధరత్నాకరం కూడా అవసరమౌతుంది..ప్రత్యేకంగా చెప్పాల్సింది ఈ కవితల్లో రాయలసీమ రైతుల కన్నీటి అక్షరాలు ఎక్కువగా కనిపిస్తాయి. స్వతహగా రైతు కూడా కాబట్టి ఆ సాధకబాధకాలు తెలిసిన కవిగా మన ముందు భారమైన గుండెను చెరువుగా చేసుకుని కనబడ్తాడు. అది ఓ కవితలో ఇలా అంటాడు..ఔను నిజం/ అడిగాడొక మిత్రుడు/ ఎన్నడూ పట్నం విడిచి రాని వాడు/ పంటలెలా పండిస్తారని/ అసలు పంటంటే ఏమిటని/ రైతే రాజంటారు/ రైతంటే ఎవరని/అవును నిజం/ పాపం అమాయకుడు/ /అయితే మంచివాడు/ తెలియదు పాపం/ ఈటింగ్‌ షుగర్‌ నో పప్పా తప్ప/ అప్పడాలు కూడా పంటేనని/ తనకట్టూబొట్టూ పంటేనని/ నిజంగా తెలియదు పాపం/రైతనే వాడొకడుంటాడని...రాయలసీమ రైతుల దయనీయ పరిస్థితిని కవి గాఢతగా చెప్తాడు. గౌరెడ్డి కవిత్వం అభివ్యక్తి సాగుతున్నట్టనిపించినా కవితల్లో ఎత్తుగడలు బలంగా అక్షరీకరించారు. కవితను ఉన్న స్థితి నుండి మొదలు పెట్టి ఉన్నత స్థితికి తీసుకొచ్చే నేర్పు ఈ కవిత్వంలో ప్రత్యేకం.

కవిత్వంలో ప్రత్యేక శైలి కనబడుతుంది. కవిత్వమిలాగే ఉండాలన్న నిర్ధిష్ట సూత్రాలు లేకపోయినా కవితలో ఇవి

ఉంటే బాగుంటుందని కోరుకునే కవితాప్రియులకు ఈ కవిత్వం నచ్చుతుంది. వస్తువు, శిల్పం ప్రత్యేకంగా కవితకుండాల్సిన   ఎత్తుగడలు, భావుకత, అభివ్యక్తి ఇవన్నీ కనబడ్తాయి. కవిత్వపు ఎడారిలో అక్కడక్కడా అక్షరాల చెలమల్ని సృష్టించాడు. ఈ కవిత్వంలో వదిలేసిన సామాజిక రుగ్మతలు ఏవి ఉండవు. అవినీతి, అత్యాచారాలు, వలసలు, ఓటరు చైతన్యం అన్నీ ఉన్నాయి. మానవీయ కోణాన్ని స్పృశిస్తూ కవిత్వం సాగుతుంది. పతనమైపోతున్న విలువల్ని ప్రతిష్టించేందుకు ఆరాటం కనబడుతుంది. కవికున్న, కవికుండాల్సిన సామాజిక స్పృహ, బాధ్యత ఈ కవిత్వం గుర్తుచేస్తుంది. మనిషి అంతరంగాన్ని శోధించే ప్రయత్నం, లోతుల్లోకి వెళ్ళి సంచరించే సాహసం ఈ కవి చేశాడు. ఏ పౌరుడు ఓట్ల పండగలో నోట్లకమ్ముడు పోకూడదని, ప్రజాస్వామ్యం అభాసుపాలు కాకుండా బతకాలని కోరుకుంటాడు. నేను మాత్రం నిలిచిపోను/ సమిధనై 'నే' కాలిపోను/ వానమబ్బుల నీటితోనే/ కరవు రక్కసి కళ్ళ-నీటిని నింపివేస్తాను/ చండ్రగాడ్పుల నొడిసిపట్టి బీద బతుకుల/ ప్రాణవాయువులూదిపిస్తాను. కవి కోరుకుంటున్న సమాజం..ఈ ఎడారిపాటలో గొంతెత్తి నినదిస్తున్న ఈ కవితాగాత్రం సమసమాజం వైపు నడిపించేందుకే..కవిని కన్న తల్లి గర్భంబు ధన్యంబు...అన్న జాషువా మాటలు ప్రత్యేకంగా చెప్పుకోవాలి. ఇటువంటి కవిని ఈ సమాజానికి అందించిన తల్లి కృష్ణమ్మ ముమ్మాటికీ ధన్యజీవి.