రెక్కల్ని ఎగరనిద్దాం....

యస్‌.వి.యమ్‌.ఎన్‌. గాయత్రి
9440465797


నా చేతినిండా కాగితాలు...
దార్శనికాలు ఎక్కువయ్యే కొద్దీ ప్రయాణం ఎటుసాగాలో నిర్ణయించుకోవడం కష్టం.
అందులోనూ అవతలి వారి బూట్లలో దూరి మరీ కూర్చోడం తెలిసిన నాలాంటి వారికి....
ఇంజనీరింగ్‌ తర్వాత ఏం చెయ్యాలనే ప్రశ్నకు సమాధానం నా జీవితాన్ని నిర్దేశిస్తుంది. నా చేతిలోని ఈ పేపర్లలో సమాధాన్ని వెతుక్కుంటున్నాను.
'వచ్చే నెలలో టెస్ట్‌ వుంటుంది. ఫార్మాలిటీస్‌ అన్నీ పూర్తి చేసుకుంటే' జనవరి కల్లా ల్యాండ్‌ ఐపోవచ్చు.'' పేపర్లు నాకందిస్తున్న జ్యో చేతివంక చూసాను. తెల్లటి నాజూకైన
వేళ్ళు... వేలికి చిన్న డైమండ్‌ రింగ్‌.....
ఆమె స్టేటస్‌ కు సింబల్‌గా.....
''మనీ ఎంత అవసరం ఉండొచ్చు''! అడిగాక అనిపించింది. అడిగుండాల్సింది కాదని !
'' ఓ థర్టీ... థర్టీ ఫైవ్‌ దాకా ఉండొచ్చు. ఎలాగూ పార్ట్‌ టైం జాబ్‌ చేస్తాం కదా...
''పార్ట్‌ టైం అంటే ఎక్కడా? సరుకుల కొట్లోనా? పెట్రోల్‌ బంక్‌లోనా''? ఈ సారి నాలో జనించిన ఈ సందేహాన్ని తొక్కి పట్టేసాను బైటపెట్టలేదు.
జ్యో, నేను బిటెక్‌ నాలుగు సంవత్సరాలు కలిసి ప్రయాణించాం. ఇప్పుడు జ్యో నాకు ఇంకో అవకాశం ఇస్తోంది... కలిసి ప్రయాణించడానికి నా ఉద్దేశ్యమేంటో జ్యోకు పట్టదు. జ్యోకు నేనంటే ఇష్టమే. కానీ.. విదేశాల్లో వుండటమంటే ఇంకా ఇష్టం.
''ఊరు.. దేశం.. ఇవన్నీ వదలిపోవాలి!'' నసిగానని నాకు తెలుస్తోంది. జ్యో కనుబొమ్మ ఒకటి పైకి తీసింది. చిన్నగా భుజాలు ఎగరేసింది. ఏదో సినిమాలో చూసానే... ఇలాగే.... గాలికి రేగుతున్న నా కొప్పుని తన ముని వేళ్ళతో సవరించింది.
''ఏవన్నీ వదిలేటం' స్టడీస్‌ కోసం నువ్వు పుట్టి పెరిగిన పల్లెటూరును, ఇంటిని వదిలెయ్యలేదూ? 'నేనూ- నా పల్లెటూరు' అంటూ... మీ నాన్నతో కలిసి మట్టి పిసుక్కోడం లేదుకదా! ఇదీ అంతే.. ఇంకొంచెం అడ్వాన్స్‌.. ఫారిన్‌.''
జ్యో ధాటికి నేను తట్టుకోగలనా? కురుక్షేత్రంలో అర్జునుడిలా వింటున్నాను. కాకపోతే... ముకుళిత హస్తాలతో కాదు అంతే.
''మీ ఫాదర్‌ కోరిక కూడా అదేకదా! పెద్ద చదువులు చదవడం... కాకపోతే ఫారిన్‌లో... మన జెనరేషన్‌, సెంటిమెంట్స్‌ కొంచెం పక్కనపెడ్తే చాలు శంకర్‌... మన తర్వాత జనరేషన్స్‌... హ్యాపీస్‌''.
జ్యో చాలా తెలివైంది. చురుకైంది. ఎంత బాగా సమస్యను విడదీస్కుంటూ వెళ్తుందో... అందులోనూ కళ్ళు ఒకసారి చిన్నవి చేస్తూ... ఒకసారి పెద్దవి చూస్తూ, రకరకాల హావభావాలు పలికిస్తూ వుంటే ఆటోమేటిక్‌గా తలూపుతూ వుండిపోయాను.
''సిటీలో సిమెంట్‌రోడ్లకు అలవాటుపడ్డావ్‌. పల్లెగట్లమీద నడవాలంటే ఇప్పుడు తడబడ్డంలా..... ఫారిన్‌ రోడ్లు ఒకసారి చూసావంటే.... మరి యిక ఈ దేశం రోడ్లమీద కాలు కూడా పెట్టవ్‌.
ఇంతలో జ్యోకు ఫోన్‌కాల్‌ వచ్చింది.... 'యా యా.. కాల్‌  యూ బ్యాక్‌ ఇన్‌ టెన్‌ మినిట్స్‌'', జ్యో చెప్తోంది. ఫోన్‌ లో అవతలి వ్యక్తి అవినాశ్‌ అని నాకు అర్థమయ్యింది. జ్యో ఫారిన్‌ వెళ్తుంది. కూడా నేనుంటే నాతో లేకుంటే అవినాశ్‌తో. తను చాలా క్లియర్‌గా వుంది. నా బుర్రే రకరకాల ఆలోచనలతో చిందరవందరగా వుంది.
'య్యా... ఇందాక డబ్బుల గురించి అనుకున్నాంగా... నీకు సొంతిల్లు వుంది కదా? సెక్యూరిటీ కింద పెట్టొచ్చు. ఎంతలో తీర్చేస్తావ్‌ ! ''
నేను అవునన్నట్లు, కాదన్నట్లు తలూపాను నా అన్నయ్యకు దూరాలోచన ఎక్కువే. ఇప్పటికే నా ఉద్యోగ ప్రయత్నాలు ఎంతవరకు వచ్చాయని వాకబు చేస్తున్నాడు. ఇది జ్యో కు చెప్పినా కొట్టిపారేసి ఇంకోక సలహా చెప్తుంది. పోనీ జ్యో ముందు మోకాళ్ళ మీద కూలబడి ప్రాధేయపడితేనో ! నో... వే.. జ్యో నాలా సెంటిమెంటల్‌ ఫూల్‌ కాదు. చాలా ప్రాక్టికల్‌. నా మోకాలు చిప్పలు పగలటం..... గుండె బద్దలవడం మినహా ఏదో జరగదు. పరిస్థితులు ఆలోచిస్తూ అక్కడే కూర్చున్నా. కళ్ళల్లోంచి నీరు ధారపాతమవడం తెలుస్తూనే వుంది. తుడుచుకొనే ప్రయత్నం నేను చేయలేదు. ఎందుకంటే ఎప్పట్లానే నన్ను గమనించే వాళ్ళుఎవరూ లేరు.
ప్రస్తుతం నా చేతిలో జ్యో పెట్టిన పేపర్లున్నాయి. మా ఇంటి అరుగు మీద కూర్చొని వాటిని తడిమి చూస్తున్నాను. నా పక్కనున్న ఫోల్డర్లో మరికొన్ని పేపర్లు, అప్లికేషన్లు, అందులో ఒకటి ఒక సాఫ్ట్‌వేర్‌ కంపెనీ కాల్‌ లెటర్‌. నాకు ఈ లెటర్‌ చూపుతూ నా స్నేహితుడు అన్నమాటలు బాగానే  గుర్తున్నాయి.
''పై చదువులంటే మాటలారా !! ఇంతకు ముందంటే తప్పదు. ఇప్పుడు ఇరవై సంవత్సరాలు వచ్చిన తర్వాత మళ్ళీ డబ్బుల కోసం చేయిచాచాల్రా... ముందు ఏదో ఒక

ఉద్యోగంలో జాయిన్‌ అవుదాం. కొద్దీగా కూడబెట్టాక ఆలోచిద్దాం....''

కానీ మా నాన్న అభిప్రాయాలూ, ఆకాంక్షలూ వేరుగావున్నాయి. ఆయన పాలిటెక్నిక్‌తో చదువు ఆపాల్సివచ్చింది. ''నా మీద పెట్టిన ఖర్చు చాలు. ఇక రూపాయి కూడా పెట్టను.'' అని తెగేసి చెప్పారు తాతయ్య. 'శంకర్‌... నువ్వు పోస్ట్‌ గ్రాడ్యుయేట్‌ అవ్వాలిరా.... తర్వాత గవర్నమెంట్‌ కాలేజీలో లెక్చరర్‌ అవు. జీవితం స్థిమితంగా వుంటుంది. ఇదీ ఆయన ఉద్దేశ్యం'. ఇంకా రెండేళ్ళు ప్రతిపైసాకు లెఖ్ఖ చెప్పలేను. మీ ముందు ఇంకా కూడా చేయి చాచలేను' అని ఎలా చెప్పడం? నా పక్కనున్న ఫోల్డర్‌ లో ఇంకో పేపరుంది. క్యాట్‌కు సంబంధించిందది. నేను కష్టపడే మనస్తత్వం వున్న విద్యార్థినే. నాన్న కోచింగ్‌కు ఇంకొద్దివేలు కడితే!... క్యాట్‌లో టాప్‌ ర్యాంకు తెచ్చుకుంటే.

ఎదురుగా ఎవరో ఉన్నట్లనిపించింది తలెత్తాను నేను. ''విష్ణు'' అన్న కొడుకు. ఇంటి ముందు వైపున్న వేప చెట్టుకు కావలించుకొని, ఇంటి వైపు ఏకాగ్రతతో చూస్తున్నాడు. వాడికి  పన్నెండేళ్ళు. చెయ్యెత్తి పిలిచాను నేను. నిక్కరను పైకి లాక్కుంటూ పరిగెత్తుకు వచ్చాడు.

''చిన్నా ఏంటి సంగతి!'' అరుగు మీద నా పక్కన కూర్చోబెట్టుకుంటూ అడిగాను నేను.

''ఇల్లు చూస్తున్నా.. చిన్నాన్నా....'' గొప్పగా కొంచెం తలెగరేసి చెప్పారు. ''ఇల్లు చూడ్డమేంట్రా! నువ్వు పుట్టిందగ్గర్నుంచీ ఇక్కడే కదా ఉన్నావ్‌! ''  చాలా మందికి లాగే అవతలి వాడికి కొంచెం టైం ఇచ్చే ఓపిక లేదు నాకు.

''ఇల్లు బొమ్మ గీస్తాను. చిన్నాన్నా...'' చిన్నా గొంతులో కాన్ఫిడెన్స్‌.

''ఓ అందుకా అంత తీక్షణంగా పరిశీలిస్తున్నావు? సరే మొదలుపెట్టు చిన్నా ఉత్సాహంగా ఇంటికి లోపలికి పరిగెత్తి, రైటింగ్‌ పాడ్‌, పేపరు పెన్సిలు తెచ్చుకున్నాడు చిన్నాను పక్కన కూర్చోబెట్టుకొని, అతడు గీయడాన్ని చూస్తున్నాను. చాలా అలవొకగా అతని చేతులలో ఇంటి బొమ్మ రూపుదిద్దుకుంటోంది. అతడి పరిశీలనాశక్తి చూస్తే నాకు ఆశ్చర్యమనిపించింది. పెంకులతో కప్పిన వసారాను, ఎత్తుగా నిలబెట్టిన ద్వారాన్ని, ఇరువైపులా వున్న విశాలమైన అరుగులను ముందున్న చెట్టును చకచకా గీస్తున్నాడు.

'చిన్నా డ్రాయింగునే తన వృత్తిగా ఎంచుకుంటేనో!' బాగా చదివిన, సమర్థుడైన వ్యక్తికి మనం మంచి ఆదాయాన్ని గ్యారంటీ ఇవ్వగలం. కానీ అదే కళాకారుడికైతే, అదే భవిష్యత్తు, ఆదాయం హామీ ఇవ్వగలమా!

ఆంగ్లేయులు బలవంతంగా మనమీద రుద్దిన వ్యవస్థ ఇది. వారికి అనుగుణంగా, కావాల్సినంత మంది గుమాస్తాలను ఉత్పత్తి చేసే కర్మాగారాలను, ఏర్పరచారు. దాన్నుండి బైటపడే పరిస్థితుల్లో మనం లేము. 'ప్రతిభను డిగ్రీలు, డబ్బులతో కొలవడం మాత్రమే మనకు తెలుసు.

స్వభావసిద్ధంగా చిన్నాలో ఉన్న ఈ కళకు ఎలా స్పందించాలో కూడా తెలియక చూస్తూ వున్నాను. మరో ఐదు నిమిషాల్లో బొమ్మగీయడం ముగించి ''బావుందా చిన్నాన్నా'' అంటూ అడిగాడు చిన్నా. అతడి చుట్టూ చేయివేసి, దగ్గరకి తీసుకొని ''బావుందిరా చిన్నా'' అన్నాను మనస్ఫూర్తిగా.

చిన్న ముఖంలో వేయిదీపాల కాంతి

''ఈ ఇంటినే వేయాలని ఎందుకనుకున్నావ్‌ చిన్నా!'' అడిగాను నేను. ''ఈ ఇల్లంటే నాకెంతో ఇష్టం చిన్నాన్నా. ఇక్కడుంటే నాకు హాయిగా వుంటుంది.'' విప్పారిన ముఖంతో చెప్పాడు చిన్నా. అటుగా పని చేసుకుంటున్న మా అమ్మను కేకేసి పిలిచాడు వాడు.

''నానమ్మా... ఇది చూడు బొమ్మ''

ఆమె మా వైపుగా వచ్చి డ్రాయింగ్‌ పేపర్‌లోకి తొంగిచూసింది. 'చాలా బావుందిరా చిన్నా అచ్చం మన ఇల్లు ఉన్నట్టే గీసావు'' అమ్మ మాటలకు.. వాడి మొహంలో నవ్వు. మరోసారి డ్రాయింగ్‌ను పరికించిందామె. ''ఇక్కడ  గుడి బొమ్మ గీయి''. కాగితంలో ఒక చోట చూపుతూ అందామె చిన్నా మొహంలో నవ్వులేదిప్పుడు. ''నామ్మా! మన ఇంటి పక్కన గుడి లేదు కదా!

''అయితేనేం! ఈ కాగితంలో ఇక్కడంతా ఖాళీయేకదా! ఇదుగో ఈ చోట బొమ్మగీయి'' చిన్నా మొహంలో కొంత అసహనం ''నామ్మా గుడి గీస్తే సెట్‌ అవదు. ఇంటి బొమ్మ పెద్దదిగా గీచాను కదా! గుడి బొమ్మ చిన్నదిగా మాత్రమే వస్తుంది. బావోదు''.పెద్దది-చిన్నది ఏమిట్రా? గుడి ఉందా? లేదా? అన్నది ముఖ్యం. మనం చేసే ప్రతిపని దేవుని ఆశీర్వచనం వుండాలా? వద్దా? ఆ దేవుని కృప లేకపోతే నువ్వు  బొమ్మ గీయలేవు తెలుసా? ఆయన ప్రస్తావన వచ్చినప్పుడు కాదు కూడదు అనకూడదు.... లెంపలేసుకో'' అమ్మ మాటలకు చిన్నా కళ్ళల్లో చిన్నపాటి భయం వాడి ఇష్టానికి వ్యతిరేకంగా ఇంటి పక్కగా గుడిబొమ్మ గీచాడు. అమ్మ ఆనందపడిపోయింది.

అమ్మ పద్ధతి అంతే నా చదువు విషమయినా అంతే. నా మనస్సులో ఏముందో చెప్పాలని ప్రయత్నించినప్పుడల్లా ''నాకేం తెలుస్తాయిరా అవన్నీ, అన్నిటికీ దేవుడే వున్నాడు'' అంటుంది. ఆమెకు అర్థం కాకపోయినా కనీసం నేను చెప్పేది వింటే బావుండు. కానీ చిన్నాకు మాత్రం ఇంకోసారి ఎప్పుడయినా విడమరిచి చెప్పాలి. భక్తిమార్గంలో భయం వద్దనీ... కోపం వస్తే శపించేంత తక్కువ స్థాయిలో దేవుడు లేడని....

ఇప్పుడు బొమ్మ కొంచెం విచిత్రంగా వుంది. నానమ్మను సంతోషపెట్టే క్రమంలో చిన్నా తన ఆనందాన్ని కోల్పోయాడు. మా అమ్మ మాత్రం సంబరపడిపోయింది. చిన్నా గుడి బొమ్మను గీసినందుకో!... లేక ఆమె మాటను గౌరవించినందుకో ఏదైతేనేం? ఒక చేత్తో డ్రాయింగ్‌ పేపరు. మరో చేత్తో చిన్నా రెక్కపట్టుకొని ఇంటిలోపలికి తీసుకుపోయింది.

''మన చిన్నా బొమ్మలు ఎంత బాగా గీచాడో చూడండి' తీసుకెళ్ళి చిన్నాని మా నాన్న ముందు నించోబెట్టింది. ఎరువుల బస్తాలు ఎన్ని తెప్పించాలో లెఖ్ఖలేస్తున్న నాన్నకి ఇది పనిలేని పనిగా తోచివుండొచ్చు. మా అమ్మ చేతిలోని పేపరును చేతిలోకి తీసుకోకుండానే ఓ కంటితో  ఓరగా చూసారాయన.

'' ఓ మన ఇల్లా ! తేలిగ్గా అనేసారాయన. ''కానీ ఇల్లు పెద్దదిగా... గుడి చిన్నదిగా... ఓ మూలకు వుందేమిటి? అన్నారాయన. ఏది బావుందో ముందు చెప్పి ఎలా ఉంటే బావుంటుందో తర్వాత చెప్పే సహనం ఎంత మందికి వుంటుంది!

నాన్న పేపరువంక ఇంకొక్కసారి చూసారు. ''ఇక్కడంతా ఖాళీగానే వుందికద చిన్నా! పేపరు మొత్తం వరి పైరు వేసెయ్యి. మనది పల్లెటూరని తెలియొద్దూ !''

డ్రాయింగ్‌లో కూడా తమ ఇష్టాయిష్టాలను జొప్పించచూస్తున్నారు. నా కెరిర్‌ విషయంలో జోక్యం చేసుకోవడం పెద్ద విషయం కాదనిపించింది. తనకు నచ్చడం లేదన్న విషయం చిన్నా మొహంలో ప్రస్ఫుటంగా కనబడుతోంది. అయినా వాళ్ళు ఖాతరు చేయడం లేదు. ఇంక నా అభిప్రాయాల్ని అడిగి మరీ ఎవరు తెలుసుకుంటారు?

చిన్నా మౌనంగా అక్కడే కూర్చొని పేపరంతా వరిగడ్డి గీసాడు. ''అద్దీ... ఇప్పుడు ఎంతో బావుంది.'' మెచ్చుకోలుగా అన్నారు నాన్న. జ్యూ అమ్మా నాన్న వదినల ఉద్దేశ్యాలకు అనుగుణంగా వెళ్ళాలంటే, నా బ్రతుకు చిత్రం ఎలా వుంటుందో నా కళ్ళకు కనబడింది. విషాదమూ, విరక్తి కలయగలిపిన నవ్వొకటి నా పెదవులపై కదలాడింది.

''ఏదీ, నన్ను చూడనీ...'' అటుగా వచ్చిన మా వదిన దాదాపు లాక్కున్నట్లుగా తీసుకుంది. ఆ పేపరును. చూసీ చూడగానే మా వదిన గొంతు ఖంగుమంది.

''గీతల్లో కూడా పెంకులే... నీ ఖర్మ ఇట్టా తగలడింది. ఇంటి ముందు ఈ బావి ఒకటి. అవున్లే, స్విచ్చేస్తే నీళ్ళుపడే షవరు నువ్వు చూసుంటేకదా గీయటానికి ! పనికొచ్చే పనులు చేయరా ఫో.. పోయి చదువుకో''.

మనసు అట్టడుగు పొరల్లో దాగున్న అసహనాన్ని వెళ్ళగక్కడానికి, చాలామందికి పిల్లలు సాధనం అనుకుంటా. మా వదిన మాటల తూటాల దెబ్బ నాకు తెలుసు. నేను పై చదువులకు వెళ్తున్నానన్నప్పుడు ఆమె మాట్లాడిన మాటలు నాకు బాగా గుర్తు.

''ఇదిగో శంకరం నువ్వు ఎక్కడ చదివినా, ఏ దేశానికి పోయినా నాకేమీ అభ్యంతరం లేదు.'' మాట్లాడుతూనే అటూ ఇటూ పరికించింది. ''నువ్వూ మాలా మట్టి పిసుక్కోమని నేను చెప్పను. కానీ... ఈ ఇంటి మీద ఏమైనా ఆశవుంటే.. వదులుకో.. ఇప్పటికే నీ మీద ఖర్చు ఎక్కువే అయింది.

ఇలాంటి సమాధానాన్ని కొంత నేను ఊహించిన మాట నిజమే. ఎదురు చూసిందే అయినా.... ప్రతికూల మాటలు వినడం కష్టం. నా ఆలోచనల్లోకి నన్ను వదిలేసి వదిన వెళ్ళిపోయిందప్పుడు. కానీ ఆ 'మాటల' వెనుక కారణాలు నాకు తెలుసు. గతంలోంచే కద ప్రవర్తన పుట్టుకొస్తుంది.

ప్రాధమికంగా నా అన్న పెద్దగా చదువుకోలేదు. కాబట్టి నా చదువు కోసం పెట్టిన ఖర్చంతా ఆమెకు అడిషనల్‌ అనిపిస్తుంది. రోజూ క్యూలో నుంచొని మంచినీళ్ళ టాంకరు నుండి రెండు బిందెల మంచినీళ్ళు తెచ్చుకున్న గతం ఆమెది. పరిస్థితులు ఆమె మనస్సును, శరీరాన్ని దృఢతరం చేసాయి. ఆమెకు పల్లెటూరంటే ఏవగింపుకు చాలా కారణాలే వున్నాయి. నిజానికి పల్లెటూర్ల అందాల్ని పొగిడేవాళ్ళల్లో అధికశాతం పల్లెటూర్లలో నివసించరు. సంవత్సరానికి ఒక్కసారి వచ్చి ''అబ్బ! పచ్చదనం....'' అనేసి పోతారు. పేడతో అలికిపెట్టిన ముగ్గు బానే వుంటుంది. చేయిపెట్టి, కళ్ళాపి కలిపినప్పుడు కదా ఆ సౌకర్యం తెలిసేది. గుండెనొప్పి వచ్చిన నాన్న వైద్యం అందక, గిలగిల కొట్టుకొని ప్రాణం విడుస్తే.... ఏ కూతురికి పల్లె మీద ప్రేమ వుంటుంది?

అమ్మ అంత హఠాత్తుగా అరిచేసరికి భయపడిపోయాడు చిన్నా. వదిన కోపం ఇంకో పదినిముషాలు కొనసాగింది. మామూలు కంటే గిన్నెలు ఎక్కువ శబ్దం చేస్తున్నాయి. నేను చిన్నా భుజం చుట్టూ చేయివేసాను. ''చిన్నా ... అమ్మకు ఈ ఇల్లు నచ్చదు... వర్షాకాలంలో ఈ పెంకులు కారుతూ వుంటాయి కదా! అందుకు ఆమెకు అధునాతనంగా  ఉండే ఇల్లంటే ఇష్టం.''

చిన్నాకు ఏ బొమ్మ గీయడం ఇష్టమో... ఎవరికి పట్టదు. ఎవరికి వారు తమ కోణం నుంచే ఆలోచించారు. వాళ్ళకు కావాల్సింది రాబట్టుకున్నారు. నా భవిష్యత్తు గురించి నేను ఏ కలలు కంటున్నానో ఎవరికీ పట్టదు. ఒకళ్ళది ఆశ... ఒకళ్ళది భయం. కాని నాకు ఇది జీవితం. అది ఎలా వుండాలో నాకు తెలియాలి.

''చిన్నా... రేపు నిన్ను చెరువుగట్టుకు తీసుకువెళతాను. అన్‌ డిస్టర్బ్‌డ్‌... నీకు నచ్చిన బొమ్మ గీసెయ్‌. చిన్నా మొహంలో విరిసిన నవ్వు.... నా కళ్ళలో ప్రతిఫలించింది. నా జీవిత చిత్రాన్ని నేను గీసుకోబోతున్నందుకు.