సుతిమెత్తగా .. చురకత్తిలా ...

కెంగార మోహన్‌
90007 30403

వర్తమాన సాహితీప్రపంచానికి కొత్త కొత్త కవులు పరిచయమౌతున్నారు. ఇది అనివార్యమైన మార్పు. తెలుగు కవిత్వానికి అంతో ఇంతో అక్షరార్చన. అయితే ఏ కవి రాసినా అందులో వస్తువు, శిల్పం, అభివ్యక్తి, భావుకత, పదచిత్రాలు, ఎత్తుగడలు కొంతమేరకైనా ఉంటాయి. కవిత్వం మనసుకు సంబంధించినదైనందున కవిత్వానికి కాస్తంత ఉద్వేగముంటే ప్రజల హృదయాలకు చేరువౌతుంది. ఏ కవైనా ప్రారంభంలో కవిత్వ నిర్మాణసూత్రాలేవీ తెలియకుండానే రాయడం సహజం. ఎవరు ఏది రాసినా కాసిన్ని కామెంట్లు, ఇంకొన్ని షేర్లు, మరికొన్ని లైకులు సామాజిక మాధ్యమాల్లో వస్తాయి. అయితే నిరంతర అధ్యయనం చేయడం ద్వారా కవిత్వ నిర్మాణ సూతాలన్నీ తెలుసుకుని కవిత్వం రాస్తారన్నది వాస్తవం.
కవయిత్రి స్వయంప్రభ తాజాగా పూలనిప్పులు పేరిట కవితా సంపుటి వెలువరించారు. భిన్నమైన శీర్షికతో సాగిన ఈ కవిత్వ ప్రయాణం నిజంగా నిప్పులపై నడకే. ఈ కవిత్వం సగటు మహిళ వాస్తవ జీవితానికి అద్దం పడుతుంది. వెలుగుల జీవితం అమాంతంగా అగాధంలో నెట్టేయబడ్డప్పుడు ఉద్భవించే కవిత్వం మనసును హత్తుకుంటుంది. అటువంటి కవిత్వమే స్వయంప్రభ గారి పూలనిప్పులు. పూలు పరిమళాన్నిస్తే, నిప్పులు బాధను కలిగిస్తాయి. మనిషి జీవితంలో పరిమళాలుంటాయి, ఆవేదనా తరంగాలుంటాయి. ఇది తాత్వికతే కాదు, సందిగ్ధ సంక్లిష్ట సంఘర్షణ కూడా. సుతిమెత్తని పదాలతో చురకత్తి పదును లాంటి భావాలతో ఈ కవిత్వం సాగింది.
''ఇద్దరం వొక్కటే అనుకున్నా/ అహమూ అహంకారమూ/నీ జీవం నీ జీవనం అని/ అవగతమయ్యాక/ ఇరువురి మధ్యన/అడ్డుగోడ కట్టినట్టయ్యింది/ నేనోదేహయంత్రమని/ నువ్వు ప్రగాఢంగా నమ్ముతున్నాక/ ఇరు తీరాలు కలవలేవని /చెప్పడానికి సాక్ష్యమేం కావాలి?/ సమస్య ఎక్కడ మొదలైందో/తెలియదు కానీ/ మనిషిని/ అల్లకల్లోలం చేస్తూ/ మది స్తంభించి/భూకంపం వచ్చినట్టుంది/ మూర్ఖత్వం చుట్టి ముట్టి/ జ్ఞానం అంధకారమనే ఇంట్లో కూర్చుంది/ అస్తిత్వాన్ని కోల్పోయినట్టుంది/ నడిసంద్రంలోని నావ మునిగినట్టు/ప్రయత్నం సన్నగిల్లి/ కొడిగట్టిన దీపంలా మసకబారింది/ నీపై గెలిచే యుద్ధంలో/ సరికొత్త పద్మవ్యూహాన్ని/ సిద్ధం చేస్తున్నా/గెలవాలనే పంతం పట్టి / మొండివైఖరితో పోరాడుతున్నా/విడిపోయే ప్రయత్నం నాది/ కలవాలని చేసే యాగం నీది/హదయాన్ని తడుతుంటే/ వేరుగా భావించాను కానీ/ స్పందనని గ్రహించలేకపోయాను/ నీదైన ప్రపంచంలో/ మనమై ఉందామా/ మన్నించు ప్రియా మమేకమైపోతా!'' (మలుపు).
ఈ ఒక్క కవిత చాలు, సగటు మహిళ జీవితం నిప్పులపై నడుస్తుందని అర్థమవుతుంది. జెండర్‌ అసమానతలున్న సమాజంలో పురుషాధిక్యత రాజ్యమేలుతూనే వుంటుంది. స్త్రీ రాజీ పడుతుంది. స్త్రీ కూతురుగా.. భార్యగా.. అమ్మగా.. బహుముఖీయంగా జీవితంలో రూపాంతరం చెందుతుంది. వెతల్ని కవితలుగా రాయడం ఇటీవల కాలం సాహిత్యం సాధించిన విజయమని చెప్పవచ్చు. ఈ కవిత్వ సంపుటి అనేకానేక వస్తువుల సముదాయం.. అనేకానేక మానసిక వైఖరుల గమనం. మరెన్నో సామాజిక సమస్యలపై ఎక్కుపెట్టిన కవితాక్షరాల సమూహం.. ఇక ఈ సంపుటిలో మొదటి కవితలో అన్నదాత కష్టాల్ని రాశారు. ''మట్టిని ముద్దాడిన పుడమితల్లి పుత్రులం../ మలినమంటని ఆకలి పేగులం../విశ్వానికే కంచంలో అన్నం పెట్టిన అన్నదాతలం../ కాలే కడుపుకు నడుము కట్టుకట్టిన దారిద్య్రరేఖ బంధువులం..'' అంటారు. అవును.. రైతు నిజంగా మట్టిని ప్రేమించి మట్టిని ముద్దాడి అది కరుణించకపోతే ఆ మట్టిలోనే కలిసిపోతాడు. రైతుకు అతివృష్టి, అనావృష్టీ బద్దశతృవులు. జీవితంలో జరిగే ప్రతి ఘటనను ప్రతిఘటనగా ఈ కవయిత్రి కవిత్వీకరిస్తుంది. ఈ సంపుటి నిండా జీవన సమరంలో పరచుకున్న సంఘటనల తెరలన్నీ పరచుకున్నాయి. అందుకే ఈ సంపుటికి పూలనిప్పులు అనే శీర్షిక నిర్ణయించుకున్నది. మొదట ఈ శీర్షిక చదివినపుడు భిన్నంగా వైవిధ్యంగా ఉందనిపించింది. ఆ కవిత చూద్దాం.
''విరియని విరులు / తెల్లనివన్నీ పాలే అనుకున్నా.../తెలియనివన్నీ నిజాలు అనుకున్నా.../ నిజాలు నిప్పులా కాలుస్తుంటే/ కన్నీటి కలలో మరో పుట్టిల్లు/ ఆశ్రమవాసికి అద్భుతాలెందుకు/ కొన్ని పూలతోనే కొత్త వసంతం/ నిన్నటి పరిచయాలు.../ మొన్నటి జ్ఞాపకాలు/ రొద పెట్టే రేపటి గతం/పరిచయం అయిన ప్రతి ఒక్కరూ వివేకానందుడే/ పరువాన్ని కూడా పరిచయం / చేయమన్నప్పుడే/ శునకానందుడు/ కాలం నాదైతే కలమేగా/ పాలూ, నీళ్లు విప్పిచెప్పే/ కలహంస.../ కాలకూటాన్ని కప్పేసే/ పరమహంస.''
ఎంతో ఆర్తిగా, ఆవేదనగా కవిత చెప్పాలనకుంటుంది. అసంకల్పితంగా ముగిస్తుంది. చెప్పదలచుకున్న భావాన్ని భావుకతను, భావోద్రేకాన్ని పిడికిట్లో అదిమిపట్టుకుని బహిర్గతం చేయకుండానే వదిలేస్తుంది. తన జీవనం, జీవితం నిరంతరం ముళ్ళపై నడుస్తుంటుందని చెప్పకనే చెబుతుంది. ప్రతి కవితా వాక్యం శిల్పనిష్టతో హృదయాంగమం చేసే ప్రయత్నమే చేసింది. ఎంతవరకు సఫలీకృతురాలయ్యిందో తెలుసుకోవాలంటే ఈ సంపుటి మొత్తం చదవాలి. ఈ కవిత్వం నిండా ఓ సగటు మహిళ జీవితం దృశ్యాలుగా కనబడుతుంది. చాలా కవితలు మనముందు అనిర్వచనీయంగా పరచుకుంటాయి.
''ఆకాశానికి / నుదుటి తిలకమైనా ఓ సూరీడా../ విశ్వాన్ని చుట్టి వచ్చావా/ అలసిపోయి సంధ్య వాకిలికి చేరుతున్నావా /నా నుదుటి కుంకుమ జాడ తెలిసేనా నీకు/ కనులకు కానరాక ఎన్ని పొద్దులు/ కొండల నడుమకు జారిపోయానో/ సమాధానాలు చెప్పలేక/ ... ప్రతి పొద్దు నీ వస్తావాన్న ఆశ నాకు/ శ్వాసగా మరి భూమ్మీద నూకలు మిగిల్చాయి/ వస్తావు కదూ/ నీకోసం /ఎదురుచూపుల జాగరణ చేస్తాను! (తెల్లవారని సూరీడు).
స్వయంప్రభ కవిత్వాన్ని ఇష్టంగా రాస్తుంది అనడంకంటే కవిత్వంలో మమేకమై రాస్తుందనడం సబబు. కవిత్వం చదువు తుంటే జీవితం కళ్ళముందు కనబడుతుంది. ఉపమానాలు, యతిప్రాసలు వంటివి తనకేం తెలియవు. జనంలోకి చేరేలా రాస్తుంది. పదివరకే చదువుకున్న ప్రభ గారి కవిత్వం భాషా సాహిత్యాల మీద పట్టున్న కవులు రాసినట్లే ఉంటుంది. ఈ కవిత్వం నిండా కన్నీళ్ళు బాధలు, బాంధవ్యాలు, అంతరించి పోతున్న విలువలు, నైతికతలే కాకుండా మానవ జీవితంతో ముడి పడిఉన్న అనేకాంశాలు, సమస్యలు కవితలుగా ఉన్నాయి. తీరం అనే కవిత చూడండి.
''ముగింపు కథకు చేరుకున్న/ తీరని మౌనఘోష మళ్లీ మొదలు../ నిశ్శబ్దం దుప్పటి కప్పుకున్న/ శబ్దాల అలికిడి వింటున్న శవాన్ని నేను../ దేహం చితిమంటల్లో దగ్ధమౌతున్న/కోరికల ధూపం రాజుకుంటోంది సన్నగా../ కపాలం భళ్లున పేలిన/ కర్మ ఫలితం వెంటాడుతోంది నీడలా../ కానరాని మోక్షం కోసం/ సాక్ష్యం లేని ప్రయాణం వ్యర్థం../నోట్ల కట్టల గణితంలో/ శిఖరాగ్రం చేరుకున్న అగ్రస్థానం నాదే ../ బంధాల లెక్కింపులో/ సంఖ్యలను కోల్పోయి/ చుక్క ఎడమ చేరిన సున్నాను నేను../ గెలుపంటే ప్రపంచం గుర్తించిన/ వ్యక్తులలో ఒక్కడిననుకున్నా/ సర్వం కోల్పోయి ఒంటరిగా మిగిలున్నా../
స్వయంప్రభ కవిత్వం వస్తు ప్రధానమైనది. అలాగని శిల్పం లేదనడానికి వీల్లేదు. అయితే కవిత్వంపై సాధికారత రావాలంటే మాత్రం నిరంతరకవిత్వ అధ్యయనం అనివార్య మని భావిస్తున్నాను. ప్రారంభదశలోనే ఇంత ఆర్తిగా కవిత్వం రాయడం అసాదరణమైన విషయం. ఈ కవిత్వం ద్వారా సమాజాన్ని మార్చాలని కోరుకుంటుంది. ఇదొక గొప్ప సంకల్పం. అందుకేనేమో ప్రశ్నిస్తేనే మారదు సమాజం - మార్పు నీతోనే మొదలవ్వాలి. ఎదిరించి నిలబడితేనే జరగవు కార్యాలు - ఆచరణాత్మక అడుగులేస్తేనే విజయాలు.. నిజమే కదా వేలప్రసంగాలు కాదు..గొప్ప గొప్ప రాతలు అంతకంటే కాదు..ఆచరణాత్మకంగా జీవితం లేకపోతే వృధానే..మనం కోరుకుంటున్న మార్పు.. మనం కోరుకుంటున్న సమాజం మనం ఆచరణలో ఉండగలిగినప్పుడే సాధ్యం. ఈమె కవిత్వం మున్ముందు ఇంకా గాఢతను సంతరించుకుంటుందని ఆశిద్దాం. అయితే తనింకా చదవాలి. చదివితే ఇంకా బాగా రాస్తుంది. మొదటి సంపుటిలోనే ఇంత ఆర్తిగా రాయడం, ఇంత అభివ్యక్తితో కవిత్వం చెప్పడం, ఇంత భావుకతని మేళవించడం అభినందనీయం. ప్రారంభదశలో రాస్తుంది కాబట్టి ఇందులో కవిత్వ నిర్మాణమంతా కనబడాలని కోరుకోకూడదు. తన చెప్పదలచుకున్న బాధనో ఆనందాన్నో ఆవేదననో ఏదో ఒక పెయిన్‌ను కవితాత్మకంగా చెబుతున్నది. కొన్ని కవితలు తన జీవితంలోంచి ఉబికి వచ్చిన ధారలు. ఆ ధారలే స్రవంతిగా మారి సెలయేరై ఆ అక్షరాలే జడివానై ఇలా మన ముందు పూలనిప్పులై మండుతున్నాయి. స్వయంప్రభ నిరంతర కృషి, అధ్యయనంతో భవిష్యత్తులో గర్వించదగ్గ కవిత్వం రాస్తుందనే నమ్మకం కలుగుతోంది.