తీర్పు

డాక్టర్‌ ఆల్తి మోహనరావు
99638 95636

''పిల్లడి మీదొట్టు.. నేనే తప్పూ చెయ్యలేదు. నేను తప్పు సేశానని నువ్వు దీపం ముట్టించు, నేనార్పుతాను''
''ఆ: నా కొడుకుని మాపేనవు సాలదా.. ఆ గుంటడ్ని కూడా బతకనివ్వా ఇంకా..''
''ఆలు మంచోలు కాదు.. ఆలకివ్వకు పిల్లనని సెవులిల్లు కట్టుకోని సెప్పినారు. నా సేతుల్తో నేనే పిల్ల జీవితాన్ని మాపేసినానర్రో'' సుగుణ తల్లి గోలందుకుంది.
''అప్పుడివ్వడం మానీలేపోనావా... నాకొడుక్కి ఇప్పుడీ తిప్పలు తప్పును..'' గొడవకు సిద్ధమైంది సుగుణ అత్త. వాళ్ళ ఆవేశకావేశాలు పెరిగి జుత్తులందుకోవడానికి తయారై పోతుంటే 'ఆగండహే' అని గదమాయించి, సుగుణ భర్త రామారావును గట్టిగా నిలేశాను 'నీ మాటేట్రా' అని.
''చూడు సత్యం నాన్న.. దీనితో మరి నేను కాపురం చెయ్యను. ఇదే నా ఆఖరి మాట'' అని తేల్చేశాడు రామారావు. నాతో సహా అక్కడున్నవారమంతా ఒక్కసారి కర్రల్లాగయి పోనాము.
నా డెబ్బై ఏళ్ళ వయసులో ఇలాంటి తగవులు చాలా చూసాను. కొన్ని తగవులకు నేనే స్వయంగా తీర్పులిచ్చాను. తన సమ వయస్కులు భార్యో, భర్తో వివాహేతర సంబంధాలు పెట్టుకుంటే పిల్లల కోసమో, కొంపలు నిలబెట్టుకోవడం కోసమో తమను తాము సమాధానపరచుకొని నిలబడిన కుటుంబాలు చాలా ఉన్నాయి. వారి పిల్లలు ఇప్పుడు ప్రయోజ కులు అయి తమ అమ్మా బావులను చక్కగా చూసుకుంటున్న సందర్భాలను కూడా నా కళ్ళతో నేను చూస్తున్నాను. అంతెందుకు.. స్వయంగా మా సన్యాసప్పడు చిన్నాన్నే ఎందుకనో శృంగార జీవితం పట్ల అనాసక్తితో ఉండేవాడు. మా పిన్నమ్మ ఇంట్లో కంబారితో సన్నిహితంగా ఉండడం తనకు తెలిసినా ఆవిడ స్వేచ్ఛకు ఏనాడూ అడ్డు రాలేదు సరికదా ఆ కంబారితోనే మంచి సఖ్యంగా ఉండేవాడు. చుట్టూ ఉన్న మేము కూడా ఆ విషయాన్ని కొంపలు కూల్చుకునేంత తప్పుగా చూసేవాళ్ళం కాదు. ఆ రోజులే వేరులాగుంది. చదువు సాముల్లేక మా వాళ్ళు అనాగరికంగా ఉన్నా వాళ్ళ మనసులు బాగా విశాలంగా ఉన్నట్టనిపిస్తుంది, ఇప్పటితో పోలిస్తే. పైగా నాలుగైదు కుటుంబాలు ఒకే ఇంట్లో ఉండడం వల్ల ఏ కల్లంలోనో, పొలం పనుల్లోనో ఇలాంటి ముచ్చట్లు తీర్చుకునే వారు. మరదేటో ఈ మధ్యన మనిషికొక గదిలెక్కన ఇల్లయితే కట్టుకుంటున్నారు కానీ మనసుల్నే మరీ ఇరుకు చేసుకుంటు న్నారు. ఇలా అనేకమైన ఆలోచనలు నా మనసును వెనుక్కు తీసుకు వెళ్ళాయి.
ఈ రామారావు నా కళ్ళెదుట పెరిగినవాడు. డిగ్రీ పూర్తయిన వెంటనే పంచాయతీరాజ్‌ శాఖలో ఉద్యోగం సంపా దించుకున్నాడు. స్నేహితులతో సరదాగా గడిపేవాడు. వాడు ఈ కాలం పిల్లల్లా ఏ అమ్మాయినీ ప్రేమించినట్టు లేడు. ఇరవై ఐదేళ్లు వచ్చేసరికి పెళ్ళి చేసేయమని అల్లరి పెట్టాడు. ఇంట్లో వాళ్ళు 'నాలుగు పైసలు ఎనకేసుకోరా' అని ఎంత చెప్పినా.. పెళ్ళి చేసేయమని సతాయించాడు. ఇంట్లో వాళ్ళు చాలా సంబంధాలు చూసి ఇదిగో ఈ సుగుణనే పెళ్ళి చేసు కున్నాడు. ఐదేళ్లు అన్యోన్యంగానే ఉన్నారు. వాళ్ళకు ఒక కొడుకు కూడా పుట్టాడు. ఇప్పుడు సడన్‌గా మూడు రోజుల నుంచి నేనా అమ్మాయిని ఏలుకోను అని ఏడవడం మెదలెట్టాడు. కారణం అడిగితే ''వేరేవాడితో కులుకుతున్న దాన్ని నేనేలుకోను'' అని ఒకటే గోల. రాముడి పేరు పెట్టుకున్న రామారావు ఏకపత్నీ వ్రతుడన్న రాముడి గుణాన్ని ఒకటి ఇంతవరకూ చక్కగా పాలించాడు. రాముడికున్న అనేకమైన గుణాల్లో అనుమానమనే గుణాన్ని ఇప్పుడాపాదించుకున్నాడా? నాకేమీ పాలుపోక, వెంటనే ఏమీ చెప్పలేక వారిని వారి వారి కన్నవాళ్ళిళ్లలో కొన్నాళ్ళు వేరువేరుగా ఉండమని చెప్పి పంపించేసాను.
నా రోజువారీ పనుల్లో కాలం నడుస్తున్నప్పటికీ రామారావు సమస్య నన్ను వేధిస్తూనే ఉంది. సుగుణ నిజంగా వివాహేతర సంబంధం పెట్టుకుందా? ఇది తప్పు అని చెప్పడానికి నా మనసంగీకరించడం లేదు. పెద్ద పెద్ద వాళ్ళ ఇళ్లల్లో కూడా ఇలాంటివి సాధారణమే. అయితే మావోళ్లు అన్నట్లు పెద్దమడి గట్టుకే బొంగలెక్కువ. ఎన్ని బొంగలున్నా గట్టు కప్పేసినట్టుగా, పెద్దవాళ్ళ తప్పులు డబ్బు కప్పేస్తుంది. అసలు నిజంగా రామా రావు చెప్పినట్టుగా సుగుణ అలాంటి అమ్మాయా? నిజం తెలుసుకోవాలనుకున్నాను. ఈలోగా సుగుణ వాళ్ళ ఊర్లోనే మా బంధువుల ఫంక్షన్‌ ఉంటే వెళ్ళాను.
పనిలో పనిగా స్నేహితుడు విశ్వనాధాన్ని కలిసి ''ఒరేరు విశ్వనాధం.. మా రామారావు గాడు ఆడి పెళ్ళాన్ని ఏలుకోనంటు న్నాడు. ఏంటిరా సంగతని'' వాకబు చేసాను.
''అంతవరకు వచ్చిందేటిరా సత్తెము. వెయ్యి అబద్ధాలాడైనా ఒక పెళ్లి సెయ్యమన్నారు కదరా పెద్దలు. అందుకే ఆరోజు సంబంధమైనపుడు నువ్వొచ్చినా నేనేమీ సెప్పలేకపోనానురా.. తొలి సంబందం తొంబయ్యేల్లుంటాదనే మాటను నిజెం సేసిందన్నమాట.'' అని సుగుణ గతాన్ని విప్పిచెప్పాడు విశ్వనాధం.
''మరేమీ లేదురా సత్తెం.. ఇంటర్మీడియట్‌ రోజుల్లోనే మా ఊరు రౌతోళ్ల గుంటడి ప్రేమలో పడింది. కాలేజీ ఎగ్గొట్టి మరీ ఆడితో షికార్లు తిరిగింది. ఆ గుంటడి తల్లిదండ్రులకు కూలాడితే గానీ కుండాడదురా! మరి ఈళ్ళ నాన్న అప్పడికే కొద్దిగా సెయ్యెక్కి ఉన్నాడు. ఈలిసయం తెలిసి దీన్ని బాగా యిరించినాడురోరు. సుగుణ ఎంతైనా ఆడ్నే సేసుకుంతానని పట్టుబట్టింది. ఏటిరా నీకు తెలియందేటుంది అటు పెద్దోళ్ళ ఇల్లలోనూ, ఇటు సిన్నోళ్ల ఇల్లలోనూ ఇలాంటివి సక్కగ జరిపించుకుంతార్రా! మన లాంటి కొత్తగా ఎదుగుతున్న ఈ మద్య తరగతోల్లమే ఇలా కుటుంబము, పరువూ, మర్యాద అని తన్నుకు చస్తున్నాము. ఈ సుగుణ తండ్రి కూడా ఆడు మన కులపోడైనా కూలోడని ఎంతైనా ఆడికిచ్చిచేయనని, ఆడిని మరిచిపోకపోతే నుయ్యో గొయ్యో సూసుకుంతానని బెదిరించి, మీ రామారావుతో పెళ్ళి సేసినాడురా! సుగుణ ఆల అమ్మ కూడా మొగుడిని ఎదిరించలేక దీన్నే సముదాయించింది. పెళ్ళయిన తరువాత రామారావుతో బాగుందనుకున్నాం కానీ ఇలా సేత్తాదనుకోలేదు. ఆడికిచ్చి పెళ్లి సేత్తే పరువు పోద్ది అని పెద్ద కబుర్లాడినాడు. మరిప్పుడాడి పరువెక్కడ దాసు కుంతాడో సూడాల'' అని సావు కబురు చల్లగా చెప్పాడు విశ్వనాధం.
విశ్వనాధంతో మాట్లాడాక ఏమి మాట్లాడాలో తోచక అలా బంధువుల ఇళ్లకు కదిలాను. మాటల్లో సుగుణ ప్రస్తావన వచ్చాక నాకు వరసకు పెద్దమ్మయిన రాములమ్మ ''వయసుకు వచ్చిన పిల్లలు, ఉడుకు రక్తంతో ఏవో చిలిపి పనులు సేత్తారు. పెళ్ళి కాక ముందు తెలియక సేసిన తప్పులను పట్టుకుని ఇప్పుడు అలాగే ఉంతారని అనుకుంటే ఈ లోకంలో పెళ్ళిల్లన్నీ పెటాకులవ్వాల్సిందే. పెళ్ళవకముందో దారి. పెళ్ళయ్యాకో దారి.'' అని విశ్వనాధం మాటను కొట్టి పారేసింది.
వీళ్ళతో మాట్లాడాక నా మనసు అనేక రకాల సంఘర్షణ లకు లోనైంది. ఎంతమంది పిల్లలు చదువుకొనే రోజుల్లో సరదాగా తిరిగినవారు పెళ్ళిల్లయిన తరువాత గుట్టుగా తమ సంసారాలు నెట్టుకురావట్లేదు. ఈ సుగుణ తెలివైందే. సంఘ కట్టుబాట్లు ఎరిగినదే. కొడుకు పుట్టిన తరువాత కూడా తన సంసారాన్ని కూల్చుకునేందుకు ఎందుకు సిద్ధమైంది? నిజంగా అలాంటి సంబంధం పెట్టుకుందా?
నేను ఇలాంటి భార్యాభర్తల మనస్పర్థలతో వచ్చిన గొడవలను చాలా సరిదిద్దాను. ఇరువైపులా ఇష్టం లేని వారిని ఎవరి మళ్ళాన వారిని బతకమని చెప్పిన సందర్భాలున్నాయి. చిన్న చిన్న మనస్పర్ధలు వచ్చిన వారికి జీవితం విలువను చెప్పి కలిపిన సందర్భాలున్నాయి. అలా కలిసిన వారు ఇప్పుడు సిలకా గోరింకల్లా బతుకుతున్నారు. కానీ ఈ ఇద్దరి పరిస్థితి వేరేగా ఉంది. అమ్మాయి పాత ప్రేమికుడ్ని మరచిపోలేక పోతుంది కదా! వాడితో కలసి జీవించమనే సలహా చెబుదా మంటే తండ్రికి భయపడి ''నేనే తప్పు చేయలేదు.. నేను రామారావుతోనే ఉంటాను '' అంటుంది. పిల్లడి కోసం ఆలోచించురా అంటే రామారావు ''నాకింత విషమిచ్చి చంపేయండి'' అని గోల పెడుతున్నాడు.
ఏంటో ''పండుగ నాడూ పాత మొగుడేనా'' అనుకునే మన ఇళ్లల్లో ఆధునికమౌతున్న కొలదీ ఈ నిర్బంధాలు ఎక్కడ నుంచి వస్తున్నాయి? పాశ్చాత్య నాగరికత ప్రభావమా అంటే ఆ సమాజం పెళ్ళే లేదంటున్నారు. రామారావు విషయంలో ఎలా ముందుకెళ్తాం? కొత్తగా ఇళ్లకు పట్టుకున్న పరువు కోసం ఆలోచిస్తున్న తండ్రిని తప్పు పడతామా? తన చుట్టూ ఉన్న సమాజానికి అనుకూలంగా తనను తాను నియంత్రించుకోలేని సుగుణను తప్పు పడతామా? పెళ్ళాన్ని ఒక ఆస్తిగా, వస్తువుగా మాత్రమే భావించి తనకు ప్రేమ, ఆప్యాయతలను పంచలేని రామారావును తప్పు పడతామా? లేక ఎదుగుతున్నకొద్దీ సంకుచితమైన హృదయాలను తయారు చేస్తున్న ఈ సమా జాన్ని తప్పు పడతామా? పోనీ న్యాయస్థానాలకే విడిచి పెట్టేద్దా మంటే కేసులు పడి తీర్పు వచ్చేటప్పటికి జీవిత కాలాలు ముగిసిపోతున్నాయి. రామాయణ కాలం నుంచీ అభివృద్ధి చెందామని చెప్పుకుంటున్న ఈ కాలం వరకు ఆడదాన్ని అనుమానించి విడిచి పెట్టేసిన మగాడి తగవులే కానీ, మగాడిని అనుమానించి విడిచి పెట్టేసిన ఆడదాని తగవులు లేవు కదా.. మరి మగవాళ్ళు తప్పు చేయట్లేదా? మగాడు తప్పు చేస్తే వాడు మగాడని, ఆడది తప్పు చేస్తే చెడిపోయిందనే ఈ సమాజంలో, వీళ్లిద్దరి సమస్యకు ఎలాంటి ముగింపు వస్తుందో అనే ఆలోచనలతోనే ఇంటికి చేరుకున్నాను.
రెండు కుటుంబాల వాళ్ళు వీళ్ల భవిష్యత్తేంటి అనే భయంతో మరుసటిరోజు మా ఇంటికి చేరుకున్నారు. రామారావుకు చెప్పవలసిన విధానంలో అంతా చెప్పాను. కొడుకును చూసైనా ఆలోచించు అని నచ్చచెప్పడానికి ప్రయత్నించాను. ఎంతైనా నాకొద్దని భీష్మించుకు కూర్చున్నాడు. ఈ మాట లన్నిటినీ విన్న సుగుణ ''ఇంత జరిగాక నేనెందుకు ఇంకా మొగమాటంతో మాట్లాడాలి. నేనేమీ పురాణ కథల్లోని సీత, సావిత్రిలంత పతివ్రతను అని చెప్పను. నా తల్లిదండ్రులు మంచి సంబంధమని, కుర్రవాడు మంచివాడని నన్ను ఈయనకిచ్చి పెళ్ళి చేసారు. ఈయన నన్ను తన ఆస్తిగా భావించి దానికి రక్షణగా ఉంటున్నానని భావించాడు తప్ప, ఏరోజూ నా మనసు తెలుసుకోవడానికి ప్రయత్నించలేదు. భార్య అంటే పడక సుఖమివ్వడము, పిల్లల్ని కనడమేనా? కబుర్లు, కాలక్షేపాలు చెప్పుకోవడానికి, నిర్ణయాల్లో భాగస్వామ్య త్వానికి పనికిరాదా? ఇంటిలో టి.వి., బీరువాల మాదిరిగా భార్యను చూస్తున్న ఇతనితో నేను వేగుతున్న సందర్భంలో పెళ్ళికాక ముందు పరిచయమున్న వాడు స్నేహితుడిలా నా జీవితంలో ప్రవేశించాడు. ఓదార్పు మాటలతో దగ్గర చేసు కున్నాడు. తీరా ఈ గొడవ జరిగాక ధైర్యంగా తోడుంటా డనుకున్న వాడు ముఖం తిప్పుకుంటున్నాడు. ఇతగాడు నన్ను తన ఆస్తిలా భావించి చూస్తే, వాడు పరాయి ఆస్తిని దొంగ తనంగా అనుభవిస్తున్నానని ఆనందపడ్డాడు. మొత్తానికి ఇద్దరూ మగవాళ్ళమే అని నిరూపించుకున్నారు.
ఇప్పుడు ఇతగాడిని అంతగా బతిమాలి మీరు ఒకింట్లో పెట్టినా, ఇంత జరిగాక నన్ను సుఖపెడతాడన్న ఆశ మరి నాకు లేదు. ఆ కాలంలోనే అనుమానించి అడవులకు పంపిన రాముడికి సీత తన పిల్లలను ఒప్పజెప్పి తల్లి చెంతకు చేరిపోలేదా? ఇప్పుడు ఈ ఆధునిక కాలంలో ఆడది ఒంటరిగా బతకడం అంత అసాధ్యమేం కాదు. నా తల్లిదండ్రులు నాకు చెప్పించిన అక్షరం ముక్కలతో ఏ షాపులో గుమాస్తాగా పనిచేసినా నా పొట్ట నింపుకుని, నా కొడుకును సాకుకోగలను. భార్యా పిల్లలు కావాలని తెలుసుకున్న రోజు తెలుసుకొని వత్తే కలుత్తాను. లేకపోతే ఈ కొడుకే లోకంగా బతుకుతాను. అంతే! అమ్మా.. మీరు నా గురించి బెంగేం పెట్టుకోకండి.'' అని సుగుణ తన కొడుకునెత్తుకొని గడప దాటింది.
తన జీవితానికి సంబంధించిన తీర్పును తనకు తానే ప్రకటించుకొని, ఆమె అలా వెళ్లిపోతుంటే- మేమంతా నిరుత్తరులమై చూస్తూ ఉండిపోయాము.